Архив
Барлық жазбалар
505 жазба
Жеңіс күні / День победы
Әнін жазған Д. Тухманов Сөзін жазған В. Харитонов Сөзін аударған Б. Алдамжар Орындаған Р. Мұсабаев
1991-2008 жылдарТүрiк тiлi
Сәбет үкiметi тараса да, университетте баяғы партия жиналысының үрдiсi бiразға дейiн қалмай қойды. Әсiресе, еңкiштеу келген ұзын бойлы, ат жақты, қара сұр проректор Жолдыбаев қанын
1991-2008 жылдарҰлы күн
Соңғы жылдары, соның iшiнде, Горбачев таққа отырғалы бермен “перестройка”, “демократия” туралы әңгiме-қауғаның түптiң түбiнде бiр орға апарып жығатынын сезгендей, Дауылбай
1971-90 жылдарҚос сөз
Ағайындар, бiлетiн қос сөздерiң бар ма? Мысалы, қой-пой, ет-мет, арақ-марақ… Құдай сақтасын, ойнап айтам. Оны неге сұрап тұр дейсiздер ғой? Себебi бар. Себебi сол, кәзiр
1971-90 жылдарКурортың бар болсын
Баяғыда бастықтардың кеуделерi аяқ қаптай боп, екпiнiнен жел есiп: “Курортқа барып, былай… бой жазып, демалып қайтпасам болатын емес”, — дегенiн көрiп: “Шiркiн, бiздiң де сүйтiп
1971-90 жылдарКеремет ұсыныс
Адамның басына керемет ой түсейiн десе, қиын емес екен. Баяғы заманда Юнан жұртында Архимед дейтiн бiр ғалым кiсi болыпты деп естимiз. Сол бiр күнi бiр есептi шығара алмай, басы
1971-90 жылдарҚамытыңа құлдық
Қымбатты қатын-қалаш…. кешiрiңiздер, әйелдер мен келiншектер, қыз-қырқындар! Ұлыстың ұлы күнi сiздерге айтар сары майдай сақтап жүрген бiр сырым бар едi. Сырым сол — мына мойыным толы қамыт. Қамыт болғанда қандай!
1971-90 жылдарКөзiлдiрiктi көкмылжың
Көшенiң бұрылысында кiсi әдетте машинадан қорқады ғой. Адамның адамнан қорыққанын мен бiрiншi рет көрдiм. Қорыққанда бар ғой, зәрем зәр түбiне кеттi. Үлкен көшенiң қиылысына жете
1971-90 жылдарЦУМ-дағы сұмдық
Месқарын мен ашқарын кездеспейтiн жерде кездесе қалды. Месқарын ырқылдап тұрып, бiлемденген бұғағын көтерiп тұрып: — Әй, артынан құтырған ит қуғандай қай жаққа асығып барасың? — деп сұрады.
1971-90 жылдарАттестацияның әлегi (Әзiл әңгiме)
Аттестат деген өмiрiмде менi екi рет әлекке түсірдi. Оның бiрiншiсi баяғыда, Хрущев заманында, он бiр жылдықты бiтiрiп, аттестат алғанда болып едi. Сонда қарны қабақтай класс жетекшiм:
1971-90 жылдарАнатомия оқулығы
— Бiз мұны баса алмаймыз, — дедi сопақ бас, қатқан қара сұр өңдi редактор Тiней қалың қолжазбаны Бөлегенге қайтып берiп жатып. — Неге?
1971-90 жылдар«Күнделiк»
Кiсi қараптан-қарап жүріп, бiреудiң не iстеп, не қойғанын көзiнен тiзiп, «күнделiк» жаза ма? Оны мүлдем жазғың келмейдi. Бiрақ… мына жырқылдаған қалың жұрт үйтпесiңе қоймайды.
1971-90 жылдар«Әңгiмем» шықпаса жарар едi
Халық «басқа пәле тілден» дейдi. Ал мен нағыз басқа пәле тiлден емес, әңгiмеден деймiн. Оның себебi бар. Күнде таңғы сағат жетiде төсегiмнен мысықша атып тұрып, жас балаша секектеп,
1971-90 жылдар«Пiрiнсiп»
Осы жұртқа не көрiнгенiн түсiнсем бұйырмасын. Әгәрдә түсiне қалсам, құдай бiледi, соны маған ұғындырған кiсiнi бiр айлығымды ап, Көктөбеге апарып, ырыстыранға отырғызар едiм.
1971-90 жылдарӘр нәрсенiң ақыры
Баяғыда бала кезiмде бiр шаруаны асығыс-үсiгiс iстей сап, содан тез құтылғым кеп iштей қулық ойлағанымды байқап қалған әкем: — Балам, асықпа. Әр нәстенiң ақыры болды, — дейтiн едi.
1971-90 жылдарТанау
Маржанкүлдiң дариядан өте салысымен, өзiне бөлiнген тиесiлi жерге келіп, шеке тамыры тырыса қалғанын көрiп, Құлбосынның зәресi зәр төбсiне кеттi. Өзi ендi байқап қараса, шынында да,
1971-90 жылдарФарсы тiлi
— Бұ пәленi қайдан үйрене қалдым? — дедi орташа бойлы, орақ мұрынды, тездеу қимылдайтын Ибадулла бөлмеге кiрiп, кiшкене үстелдiң бiр бұрышында арқалығы көрiнiп
1971-90 жылдарСыраханада
Қара телефон шар ете қалды: — Әй, барсың ба? Қатыныңның ыстық құшағынан әлi шыға алмай жатырсың ба? — Кетшi, әй, сен де бiр! — дедi Жұмағазы өзiмен бiрге қызмет iстейтiн, үнемi жанығып
1971-90 жылдарЖарық стансасы
Кiшкентай вокзалдың пойызды күтетiн залының салқын бiр скамьясында бүрісiп отырған Жолдасбек қабырғадағы өлiмсiреп жанып тұрған шамға, салақтаған тiлi сырт-сырт
1960-70 жылдарСоқыр жырау (Дастан)
1 Жиналған Сыр бойының тамам жасы кызыққа батқан бүгiн Хан ордасы.
1960-70 жылдарПерi (поэма)
1 Толықсып тұрған жаз күнi лебiне қырдың елтiген.
1960-70 жылдарМыс сақина (поэма)
Пролог орнына Құйып өткен күз селiнiң алапаты басылды, кемпiрқосақ — көк жүзiнiң шарапаты ашылды.
1995-2009 жылдарЕркiң жоқ, деген, қолыңда…
Еркiң жоқ, деген, қолыңда, уағызды молла ұнатып,
1995-2009 жылдарСөйлеме сонша дыбдырлап…
Сөйлеме сонша дыбдырлап, аңқылдап, арлап, асықпа.
1995-2009 жылдарБостандық алған тiл неге…
Бостандық алған тiл неге қамалған сынды түрмеге?
1995-2009 жылдарЖастық пен кәрiлiктiң шамасы бiр…
Жастық пен кәрiлiктiң шамасы бiр: шал менен мылжыңдайды таласып ұл.
1995-2009 жылдарШығарам деп шумен атағын…
Шығарам деп шумен атағын‚ болмайтын бастап шатағын‚
1995-2009 жылдарДана сөз айта алмайтын бiр келелi…
Дана сөз айта алмайтын бiр келелi бiз де бiр бәндәдаймыз «түрмедегi»‚
1995-2009 жылдарТiршiлiк ету дым да емес…
Тiршiлiк ету дым да емес‚ бойыңда қуат тұрғанда.
1995-2009 жылдарБiз дағы келiп қаппыз жерге бiраз…
Бiз дағы келiп қаппыз жерге бiраз‚ дей алман осы жолда көргенiм аз.
1995-2009 жылдарСаинда жүрген сайқал қыз…
Саинда жүрген сайқал қыз‚ найқала қалдың несiне?
1995-2009 жылдарКетпейдi сол сәт есiмнен…
Кетпейдi сол сәт есiмнен: мен едiм суға шешiнген.
1995-2009 жылдарҚас пенен досты кесектеп…
Қас пенен досты кесектеп‚ тiкiрейе шығып түгiмiз‚
1995-2009 жылдарАлатын сынды аңсымақ…
Алатын сынды аңсымақ, қашатын көпек қаңсылап.
1995-2009 жылдарТүбiнде табады деп тайпаласың…
Түбiнде табады деп тайпаласың, қалайша қобалжымай айта аласың?
1995-2009 жылдарБас, дейдi, құйрығымды, жатқан жылан…
Бас, дейдi, құйрығымды, жатқан жылан, мен оны, баспаңдар, деп сақтандырам.
1995-2009 жылдарО кездерi тап-таза едi көкiрек…
О кездерi тап-таза едi көкiрек‚ қиял шiркiн жарысатын жұлдызбен.
1995-2009 жылдарБар қуатын Күн берiп…
Бар қуатын Күн берiп‚ кетсе дала аңылжып‚
1995-2009 жылдарОрқылдақ осыларың оңдырмайды…
Орқылдақ осыларың оңдырмайды, көп елдi қонысына қондырмайды.
1995-2009 жылдарТүрi жоқ бұ заманның мүлде оңатын…
Түрi жоқ бұ заманның мүлде оңатын, құстайсың қиылатын құр қанатың.
1995-2009 жылдарАқтарып не қойнауын кеннiң қымбат…
Ақтарып не қойнауын кеннiң қымбат, саласын сан iлiмнiң көрдiм былғап.
1995-2009 жылдарКеңестi көпке талай кәрiп айтты…
Кеңестi көпке талай кәрiп айтты, өзiнше тың түренмен жарып айтты.
1995-2009 жылдарПайда жоқ бағы барды күндегеннен…
Пайда жоқ бағы барды күндегеннен, пайдасыз һәм әзәзiл тiлге де ерген.
1971-93 жылдарТiрлiгiнде талай жерге тыртысқан…
Тiрлiгiнде талай жерге тыртысқан, о дүниялық болды бүгiн бiр дұшпан.
1971-93 жылдарҚу бәндәдай болар берiк сертiне…
Қу бәндәдай болар берiк сертiне ойды неге жiбермеймiз еркiне?
1971-93 жылдарОқуға түссiн, дейсiң, милау бала…
Оқуға түссiн, дейсiң, милау бала, шынында, бұл оқуды сыйлау ма, аға?
1971-93 жылдарЖек көрiп жарандарды, жақсы көрiп…
Жек көрiп жарандарды, жақсы көрiп, бiреумен жақсы болып, бақсы болып
1971-93 жылдарШын айтам, менi алмашы жұмысқа, аға…
Шын айтам, менi алмашы жұмысқа, аға, дүдәмәл бар шаруама дұрыс қара.
1971-93 жылдарҚырықтан астық бiз де, әй, Жақсыбай…
Қырықтан астық бiз де, әй, Жақсыбай, жағдайды жүргенiмiз жәйлап сұрай.
1971-93 жылдарТәжiк дост, есiңде ме Ұзынағаш…
Тәжiк дост, есiңде ме Ұзынағаш? Кәпiрдiң қырты да мас, қызы да мас.
1971-93 жылдарАрдақтаймыз айтқандарды шындықты…
Ардақтаймыз айтқандарды шындықты, шынында да, болар ма екен бұл мықты?
1971-93 жылдарХалықтың құдды “ағасы”…
Халықтың құдды “ағасы”, пәленiң болған “панасы”,
1971-93 жылдарБiр кезде болмайтұғын шын амалың…
Бiр кезде болмайтұғын шын амалың, таптары, қарсы шықсаң, жүдә мәлiм,
1971-93 жылдарАлаштан асырып айласын…
Алаштан асырып айласын, тобырдан тапқан тайласын,
1971-93 жылдарҚаншама қыршын қырылды…
Қаншама қыршын қырылды‚ кешегi кезде дүрбелең!
1971-93 жылдарАйналмай алғы ағадан…
Айналмай алғы ағадан‚ сақтамай кеулiн табадан‚
1971-93 жылдарТүзелер деумен бұ заман…
Түзелер деумен бұ заман уақыт қалай ұзаған?
1971-93 жылдарАраша сұрап Аралға…
Араша сұрап Аралға‚ жар салдық талай жаранға.
1971-93 жылдарКеуiлiм кеңге желгесiн…
Кеуiлiм кеңге желгесiн, болар деп түбi ерге сын,
1971-93 жылдарЖарқырап‚ жайнап жанарың…
Жарқырап‚ жайнап жанарың‚ кеулiңнен берген хабарын‚
1971-93 жылдарТыңдайды кәзiр кiм сенi…
Тыңдайды кәзiр кiм сенi‚— болмады соның бiр шегi.
1971-93 жылдарКерiлген жаннан көз алмай…
Керiлген жаннан көз алмай‚ жолында жоқ боп тозардай‚
1971-93 жылдарҚым-қуыт тiрлiк қайнаған…
Қым-қуыт тiрлiк қайнаған‚ дегенше аздап ойланам‚
1971-93 жылдарЖелөкпелене жүгiрiп…
Желөкпелене жүгiрiп‚ жүргенде бiлек түрiнiп‚
1971-93 жылдарКезiмдi көп көргендей күркiреген…
Кезiмдi көп көргендей күркiреген шаңына кеттi аунатып, шiркiн, өлең!
1971-93 жылдарЖалықпай даң дүнияның «урасынан»…
Жалықпай даң дүнияның «урасынан», таусылып тарнауларда мүлде шыдам,
1971-93 жылдарБiле алмадым‚ бұл не өзi‚ — балалық па…
Бiле алмадым‚ бұл не өзi‚ — балалық па‚ шолалық па‚ ақылға шалалық па‚ —
1971-93 жылдарСын айтып ем, — үйiрiлiп…
Сын айтып ем, — үйiрiлiп жүрер мiнiн таптырмай,
1971-93 жылдарТағатым әбдән таусылды…
Тағатым әбдән таусылды, төзбедiм жанды iреуге,
1971-93 жылдарЖан сабырын жоғалтса…
Жан сабырын жоғалтса, жортып жүрiп сүрiнсем, —
1971-93 жылдарАлжасып Арқа жақтан ауғаны ма…
Алжасып Арқа жақтан ауғаны ма, түскейдiң тамылжыған бау-бағына
1971-93 жылдарОйнаған сынды баламен…
Ойнаған сынды баламен қандай деп фәни адамы‚
1971-93 жылдарБiреулердi дос қылып…
Бiреулердi дос қылып‚ бiреулердi ұлықтап‚
1971-93 жылдарБеталды безбей тырқырап…
Беталды безбей тырқырап‚ достықтан тауып бiр тұрақ‚
1971-93 жылдарСұраған жанда жоқ айып…
Сұраған жанда жоқ айып‚ сұрауға сырбаз болайық.
1971-93 жылдарҚалайы деп берендi…
Қалайы деп берендi әлпi-тәлпi сөйлейсiң.
1971-93 жылдарСалсаң көздi өткенге…
Салсаң көздi өткенге, жан қырнайды сұм қырғыш.
1971-93 жылдарДеме мынау бос сөзiң…
Деме мынау бос сөзiң, демен содан құримын:
1971-93 жылдарСен оның қызықтың ба атағына…
Сен оның қызықтың ба атағына, шенiне, жұрт жабатын шапанына?
1971-93 жылдарСабырға кенде қылса бұ құдайым…
Сабырға кенде қылса бұ құдайым, пәленiң бiрiнен соң бiрi дайын.
1971-93 жылдарҚойып ең жауаб бермей жыл бойына…
Қойып ең жауаб бермей жыл бойына, көне сап мен де сенiң ыңғайыңа,
1971-93 жылдарТөсектен кеткен шығып ақ бiлегiң…
Төсектен кеткен шығып ақ бiлегiң, масайып, алабұрта қапты iреңiң.
1971-93 жылдарҚиындау болды-ау бұл тiпте…
Қиындау болды-ау бұл тiпте, қиындау болды-ау кеткенiң!
1971-93 жылдарҚалайша кәзiр демекпiн…
Қалайша кәзiр демекпiн, қасыңды сүйiп, қосын жек.
1971-93 жылдарБерiлмей ойға бәкене…
Берiлмей ойға бәкене, ақылмен тарпаң тебiсiп,
1971-93 жылдарНесiне дейсiң оны дос болмаған…
Несiне дейсiң оны дос болмаған? Достықты емес пе өзiң жоспарлаған?
1971-93 жылдарТағы да тосу бар ма алда…
Тағы да тосу бар ма алда, жылмаңға басқан бұл не аптық?
1971-93 жылдарҚулықпен адалдықты жеңе отырып…
Қулықпен адалдықты жеңе отырып, айтылды отбасында көп өтiрiк.
1971-93 жылдарГүмпiлдеп, қара жерге тымақты ұрып…
Гүмпiлдеп, қара жерге тымақты ұрып, ағайын алапа үшiн жүр аптығып.
1971-93 жылдарДабыл қағып, дүрлiгiп…
Дабыл қағып, дүрлiгiп, қызарақтап, булығып,
1971-93 жылдарЖеткiзбей жайнақтаған түлкi не бiр…
Жеткiзбей жайнақтаған түлкi не бiр, ұрнығып жүрген кезде құрғыр кеуiл,
1971-93 жылдарБар болсын бүйтiп сенiң қайрағаның…
Бар болсын бүйтiп сенiң қайрағаның, көздедiң қайраған боп пайда жағын.
1971-93 жылдарЖелiгiп жаман сөзге жендет деген…
Желiгiп жаман сөзге жендет деген, айта сап жаман сөздi, мен кеткен ем.
1971-93 жылдарҚатыгез қыс ақтарғандай сыр салқын…
Қатыгез қыс ақтарғандай сыр салқын, қарын бүркiп, аязымен тұр шарпып
1971-93 жылдарҚарайды қара жерге зеңгiр астам…
Қарайды қара жерге зеңгiр астам, атқан таң тамылжыған кешке ұласқан.
1971-93 жылдарНе жәйттi алып еске кеуiлге аян…
Не жәйттi алып еске кеуiлге аян, жазыңыз, дейсiң маған, өмiрбаян.
1971-93 жылдарСен неге жұрт көзiнше жорғаладың…
Сен неге жұрт көзiнше жорғаладың‚ бұл сонда мастығың ба‚ әлде амалың?
1971-93 жылдарХикметтiң бiз де қумыз мыңын көрген…
Хикметтiң бiз де қумыз мыңын көрген‚ тiрлiктен тiпте аулақпыз түңiлгеннен.
1971-93 жылдарСен жүрсiң шыңда шырқап…
Сен жүрсiң шыңда шырқап, сусылдап қос қанатың.
1971-93 жылдар— Жағдайың қалай? — дейдi таныстарым…
— Жағдайың қалай? — дейдi таныстарым, қаламан одан әрi барысқанын.
1971-93 жылдарЖеркенiп не жандардан жамбарсыған…
Жеркенiп не жандардан жамбарсыған, болғанда алқындыдай қалған шыдам,
1971-93 жылдарҚұрдастың кемшiлiгiн көре тұрып…
Құрдастың кемшiлiгiн көре тұрып, мақтап ем марапаттап мен өтiрiк,
1971-93 жылдарҚайтан ақ қар түстi тау басына…
Қайтан ақ қар түстi тау басына, жастықтың ақ қар түскен ауласына.
1971-93 жылдарҚызылкөз қошқарларша бақылдасып…
Қызылкөз қошқарларша бақылдасып жүрместен, бұйырар деп ақыр нәсiп,
1971-93 жылдарБiр әкiм болғанымды әз етемiн…
Бiр әкiм болғанымды әз етемiн, талайын тайсалтамын қазекеңнiң.
1971-93 жылдарЖас қырыққа қараған…
Жас қырыққа қараған, қирады отыз ордасы.
1971-93 жылдарЖетпедi көптен берi бiр хабарың…
Жетпедi көптен берi бiр хабарың, сағынттың, жан жүйемдi тырналадың.
1971-93 жылдарОйнаған қара бала қар лақтырып…
Ойнаған қара бала қар лақтырып қуалап қара қызды, алды аптығып.
1971-93 жылдарНемене менi саған қылған ғашық…
Немене менi саған қылған ғашық? Есiмнен қалғандаймын мүлде алжасып.
1971-93 жылдарОзатың бар ма тапқан одан басқа…
Озатың бар ма тапқан одан басқа, қоймасаң, кемисiң бе, кек алмасқа?
1971-93 жылдарЖас шақ
1 Ұнатпай, ұзап iргеден, мәңгiртiп басты мүлде мен,
1971-93 жылдарҚиял-ай, қандай көгенiң…
Қиял-ай, қандай көгенiң, құтыла алмай қойдым мүлде мен.
1971-93 жылдарҚол сұқпа қызталақтың дағдырына…
Қол сұқпа қызталақтың дағдырына, кiмге айқын жүрер соқпақ, бар құбыла?
1971-93 жылдарҚарайсың күлiмсiреп, iнiм, маған…
Қарайсың күлiмсiреп, iнiм, маған, қозданар қызбасың ғой дыбырлаған.
1971-93 жылдарЖақсы сөз жампоздардан жүрсең де естiп…
Жақсы сөз жампоздардан жүрсең де естiп, жегiдей жейдi жанды бiр сенбестiк.
1971-93 жылдарМұңымды кiмге бүгiн айтам барып…
Мұңымды кiмге бүгiн айтам барып, шын сөздi тыңдайды ма шайтан халық?
1971-93 жылдарТұяғын тұлпар емен тас қақпаған…
Тұяғын тұлпар емен тас қақпаған, жәнә дә азбан емен асқақтаған.
1971-93 жылдарКiм жеткен жықпылына бұл тiрлiктiң…
Кiм жеткен жықпылына бұл тiрлiктiң? Мен мыңын, сәттi жайдың, қырқын күттiм.
1971-93 жылдарТаусылғанша бар демi…
Таусылғанша бар демi, алғанша орын қырқадан,
1971-93 жылдарКiм қардар өмiр жайлы шатпағыңа…
Кiм қардар өмiр жайлы шатпағыңа, кiм көнбек соған айып таққаныңа?
1971-93 жылдарЖаңа жыл. Қос көзiмдi бақырайтып…
Жаңа жыл. Қос көзiмдi бақырайтып, жолдастар жақсы сөзiн жатыр айтып.
1971-93 жылдарКөмейде бiр сөзiм бар iркiп тұрған…
Көмейде бiр сөзiм бар iркiп тұрған, ол сөзiм бар шыдамды құртып тынған.
1971-93 жылдарБiр от бар қарсы бетте жылтыраған…
Бiр от бар қарсы бетте жылтыраған, сол тұста келiншек бар тұрқы ұнаған.
1971-93 жылдарБалам-ау, ойланта ма мүлт басқаның…
Балам-ау, ойланта ма мүлт басқаның, iсiңнiң ұқпадың ба тiпте астарын?
1971-93 жылдарКөздi арбап жайнаң қағып жүрген елiк…
Көздi арбап жайнаң қағып жүрген елiк, жатақтың құжырасына күнде келiп,
1971-93 жылдарЖаман атты борбайлап…
Жаман атты борбайлап, шаба алмадық сор қайнап.
1971-93 жылдарБолар деп бұлай ертеңi…
Болар деп бұлай ертеңi кiм бiлген, — кеулiм дертедi.
1971-93 жылдарКең ойға кеңсiң төсек болардайын…
Кең ойға кеңсiң төсек болардайын, өзi ұшар әуежайсың қонардайын.
1971-93 жылдарЖолымды қиындатса дабыра-шу…
Жолымды қиындатса дабыра-шу, қойғанда әрi асырмай не бiр асу,
1971-93 жылдар“Тездетiп бөлiсемiз үйдi екiге”…
“Тездетiп бөлiсемiз үйдi екiге”… — деп жазған жарнаманың бiр шетiне.
1971-93 жылдарКөкетай, қарамашы кекiрейiп…
Көкетай, қарамашы кекiрейiп, барасың тойғаннан соң тiпте iрейiп.
1971-93 жылдарЖақсы iнiм, тiлмен тасты, тауды жарған…
Жақсы iнiм, тiлмен тасты, тауды жарған, мықтының мен бе жаңғыз аузын алған?
1971-93 жылдарКөзге iлмей қайратын да, iрiлiгiн де…
Көзге iлмей қайратын да, iрiлiгiн де, тарылтып танабын да, тiрлiгiн да,
1971-93 жылдарҚұрдасым айтады ма қылжақ қылып…
Құрдасым айтады ма қылжақ қылып, бар дейдi мiнезiңде бiржақтылық.
1971-93 жылдарДүнияда сұм аязын сiреулеткен…
Дүнияда сұм аязын сiреулеткен ешкiмде айта алмаймын тiреу деп мен.
1971-93 жылдарДүнияның торабына сұрау салған…
Дүнияның торабына сұрау салған қарайсың өр басыма қырау шалған.
1971-93 жылдарТаңдай қақпа, бола көрме бұған таң…
Таңдай қақпа, бола көрме бұған таң: әр кiсiнiң тiрлiгi — ұзақ қыл арқан.
1971-93 жылдарҚара шал, әкемiздiң көзiн көрген…
Қара шал, әкемiздiң көзiн көрген, қайтпайсың қу мiнезден кежiрленген.
1971-93 жылдарДалада сары аязын сықырлатып…
Далада сары аязын сықырлатып, ашушақ жұқа мұзын шытырлатып,
1971-93 жылдарТиылып мiнез, тасыр күйден…
Тиылып мiнез, тасыр күйден, дейсiң сен қулық деген тәсiлдi үйрен.
1971-93 жылдарТырулап‚ бiр қоңырқай жырлар айтып…
Тырулап‚ бiр қоңырқай жырлар айтып‚ барады жылы жаққа тырна қайтып.
1971-93 жылдарЖұлдыздың қойнын қыдықтап…
Жұлдыздың қойнын қыдықтап‚ қол салдық таудың сауырына.
1971-93 жылдарАлма
1 Келшi бермен‚ келшi бермен‚ қыз Алма‚ жас ботасыз өскен емiп сiз арда.
1971-93 жылдарКөздi арбап арман болған алыс маңдар…
Көздi арбап арман болған алыс маңдар, жағама көп болса да жабысқандар,
1971-93 жылдарКелiп барша адамдармен жанасқым…
Келiп барша адамдармен жанасқым аңқылдаған алақанды кең аштым.
1971-93 жылдарБар уақтын қысыр сөз бен кеңес ұтқан…
Бар уақтын қысыр сөз бен кеңес ұтқан көп едi ой-пiкiрiм сере шыққан.
1971-93 жылдарДүрiн көрсем бiреудiң…
Дүрiн көрсем бiреудiң‚ болсам дағы iзгi адам‚
1971-93 жылдарОу‚ арман‚ қалғансың ба сыйласардан…
Оу‚ арман‚ қалғансың ба сыйласардан‚ жас кезде мұзбалақ ең бiр қасарған.
1971-93 жылдарДомбырам-ай, кеткен босап құлағың…
Домбырам-ай, кеткен босап құлағың, iшектерiңде тұнып қалған тұр ағын.
1971-93 жылдарШайыр көп бұ тiрлiкте мақталмаған…
Шайыр көп бұ тiрлiкте мақталмаған, жәнә көп бапталмаған, датталмаған.
1971-93 жылдарТасқа талай соғылған маңдайымыз…
Тасқа талай соғылған маңдайымыз‚ бүгiндегi белгiлi хал-жайымыз.
1971-93 жылдарҚиянда туған ел мен жұрт қалса да…
Қиянда туған ел мен жұрт қалса да‚ жолдас бар өз тобынан шыққан сара.
1971-93 жылдарҰшқынша шат күлкiнi шашыратып…
Ұшқынша шат күлкiнi шашыратып‚ шулаған әйкел қағып‚ асық атып
1971-93 жылдарТiрлiк-ай‚ би болғанда масаң арман…
Тiрлiк-ай‚ би болғанда масаң арман‚ күй болдым. Ендi, мiне, шаш ағарған.
1971-93 жылдарШошыған нәрестедей жат ызбайдан…
Шошыған нәрестедей жат ызбайдан барады бастан заулап отыз‚ қайран!
1971-93 жылдарМен үшiн басталған ба мизам айы…
Мен үшiн басталған ба мизам айы‚ қинаған не мынау бiр күй жабайы?
1971-93 жылдарТiршiлiк жiгерiмдi жасытпастан…
Тiршiлiк жiгерiмдi жасытпастан, жүрсе де жан дүниямды нас ұқпастан,
1971-93 жылдарШындыққа шала кезде…
Шындыққа шала кезде, тереңге кiм қарайды?
1971-93 жылдарМәдәниятты болғасын, сөзiмiзге…
Мәдәниятты болғасын, сөзiмiзге айтылатын сенбеймiз өзiмiз де.
1971-93 жылдарТалға мiнiп шапқылап…
Талға мiнiп шапқылап‚ ала шаңды атқылап‚
1971-93 жылдарКластас болған қара қыз…
Кластас болған қара қыз көзiме мүлде сенбедiм.
1971-93 жылдарОңдағаның осы ма сағатымды…
Оңдағаның осы ма сағатымды‚ — ол асығып‚ болдырды жаңа түндi.
1971-93 жылдарБара жатыр күн де өтiп…
Бара жатыр күн де өтiп‚ шаршатады мүлде аптық.
1971-93 жылдарХалқым дейсiң? Жазалар тәңiрiм де…
Халқым дейсiң? Жазалар тәңiрiм де! Сөздерiңнiң жалған ғой бәрi мүлде.
1971-93 жылдарСұмдық соғыс жеткен бiзде тамызда…
Сұмдық соғыс жеткен бiзде тамызда қуанышты бермей қойды қарызға.
1971-93 жылдарТоңазытқыш тәрiздi дәл түнгi леп…
Тоңазытқыш тәрiздi дәл түнгi леп‚ жұлдыз—көктен жерге қарап тұрды көк.
1971-93 жылдарТалай боздақ таласса да бәс тiгiп…
Талай боздақ таласса да бәс тiгiп, жер тiзгiнiн қоймады оған тапсырып.
1971-93 жылдарЕлiм менiң, сөз жинап асылдардан…
Елiм менiң, сөз жинап асылдардан, сақтай бiлiп елдiгiн басынғаннан,
1971-93 жылдарЗуһра
1 Кiмсiң осы? Тәһирсiз Зуһрамысың? Жарылатын сықылды удан iшiм.
1971-93 жылдарБозбала, төске соғып ерсiнбеген…
Бозбала, төске соғып ерсiнбеген қалпымды, бар сыңайың менсiнбеген.
1971-93 жылдарАу, қара қыз, жан едiң бiр көшелi…
Ау, қара қыз, жан едiң бiр көшелi, оңыша алмай өзiңдi жүр деседi.
1971-93 жылдарҚанiшер әр кез iшер қан…
Қанiшер әр кез iшер қан‚ iшер қан әр кез қанiшер.
1971-93 жылдарҚой‚ қой‚ кеулiм‚ албыртпа‚ алабұртпа…
Қой‚ қой‚ кеулiм‚ албыртпа‚ алабұртпа‚ шаққаннан соң‚ не iстерсiң қара құртқа?
1971-93 жылдарБiр кездегi қаптаған көп достарым…
Бiр кездегi қаптаған көп достарым болып алды бүгiнде жолдастарым.
1971-93 жылдарКөлiктi аяқ артар таңдамастан…
Көлiктi аяқ артар таңдамастан, жыланша тар соқпақпен алға қашқан
1971-93 жылдарҚызықты қыз бен қуалап…
Қызықты қыз бен қуалап, өткерген ойсыз кездерiн,
1971-93 жылдарӘдемi айтқан өтiрiк…
Әдемi айтқан өтiрiк, құртып ойын керемет,
1971-93 жылдарСияқты пiскен қауын қыздар кенет…
Сияқты пiскен қауын қыздар кенет бөлсе ойды‚ бұл ниетiн бұзған ба деп‚
1971-93 жылдарАспаны Алматының қойды ашылмай…
Аспаны Алматының қойды ашылмай, бұлттар тұр көктi жауып қорғасындай.
ӘндерҮш танкист / Три танкиста
Әнін жазған ағайынды Покрасс Сөзін жазған Б. Ласкин Сөзін аударған Б.Алдамжар Орындаған С. Әбусейітов
ӘндерОрманда жайқалған / На опушке леса
Әнін жазған Л. Шохин Сөзін жазған П. Малайчук Сөзін аударған Б. Алдамжар Орындаған С. Әбусейітов
ӘндерЖатыр қалғып төбелер / Спят курганы темные
Әнін жазған Н.Богословский Сөзін жазған Б.Ласкин Сөзін аударған Б. Алдамжар Орындаған С. Әбусейітов
АудармаларыА.П.Чехов. Қаскүнем
Соттың тергеушiсiнiң алдында үстiнде алабажақ көйлегi бар, шалбарына жамау түскен, тырыли арық, кiшкене кiсi тұр. Оның өсiп кеткен шашы,
АудармаларыА.П.Чехов. Күйеу бала мен қайын ата
Жаңа замандағы жағдай (Көрiнiс) — Мен сiздi үйленгелi жатыр деп есiттiм ғой! — дедi дачада болып жатқан думан үстiнде Петр Петрович Милкинге бiр танысы. — Той қашан?
1971-93 жылдарКәзiргi келеке ғып хал-жайымды…
Кәзiргi келеке ғып хал-жайымды‚ келместей ендi ескi күн, таң байырғы‚
1971-93 жылдарЖасықтар жүрген жарымай…
Жасықтар жүрген жарымай сүбелi сөзге бүгiнгi
1971-93 жылдар(Р.Яковлевадан)
Қызғанамын, мен сенi қызғанамын, iшiм жалын, орманға жүз барамын.
1971-93 жылдар(Чуваш шайыры Рая Яковлевадан)
Қарсы алмадың, кәйтейiн, қарсы алмадың. Менсiнбедiң. Төс кердiң. Алшаңдадың.
1971-93 жылдарМенi атардай iшiңнен жек көресiң…
Менi атардай iшiңнен жек көресiң… Бiздiң жаққа сонда да көп келесiң.
1971-93 жылдарАйтқан жоқ ешкiм маған жамансың деп…
Айтқан жоқ ешкiм маған жамансың деп, дана да жәнә айтқан жоқ надансың деп.
1971-93 жылдарОны мен ойлы да естi жан санадым…
Оны мен ойлы да естi жан санадым, түндерде бiр жортуға шаршамадым.
1971-93 жылдарСөз айтсам қарт пен ағаға…
Сөз айтсам қарт пен ағаға‚ ойлардан жақсы құн қалмай‚
1971-93 жылдарМен таптым табиғаттан кемелдiктi…
Мен таптым табиғаттан кемелдiктi‚ сұлулық‚ ұлылықты‚ шеберлiктi.
1971-93 жылдарЖақсыдан жас кезiнде жерiнбеген…
Жақсыдан жас кезiнде жерiнбеген жан едiм. Бiр дария едi кеуiл деген.
1971-93 жылдарМашақатты махаббат
1 Таға көрме, кермиығым, жанға айып, сен бар жерде шалқып алам сәл байып.
1971-93 жылдарҚараша қызы корейдiң…
Қараша қызы корейдiң, жанымды менiң өртеген,
1971-93 жылдарЕртеңгi бiр дүрмектiң бастауындай…
Ертеңгi бiр дүрмектiң бастауындай тып-тымық болады екен кеш те мұндай?!
1971-93 жылдарКемсiтiп қарағандай өр басыңа…
Кемсiтiп қарағандай өр басыңа, шымшылап бiр сөз айтқан жолдасыңа,
1971-93 жылдарТүбiне шыңырау тiрлiк жеткен бе адам…
Түбiне шыңырау тiрлiк жеткен бе адам? Өмiрдi не ғұлама көп барлаған
1971-93 жылдарҚараймын ақылым iрiп айналама…
Қараймын ақылым iрiп айналама: жүр талай қызмет қуып қайран аға!
1971-93 жылдарБiр достым бар-ды елгезек…
Бiр достым бар-ды елгезек‚ аңқылдақ‚ сырлы өлеңдей.
1971-93 жылдарБозбала шақта‚ жас шақта…
Бозбала шақта‚ жас шақта бiреудi бауыр‚ дос көрдiм.
1960-70 жылдарҰсталмас тұста ұлтшыл боп…
Ұсталмас тұста ұлтшыл боп‚ қызметтен қызық қуылған.
1960-70 жылдарҚара нөсер жауғанда…
Қара нөсер жауғанда‚ малшынғанды мiн демей‚
1960-70 жылдарСондағы айтқан сөзiңдi…
Сондағы айтқан сөзiңдi, ұмыту, сiрә, мүмкiн бе?
1960-70 жылдарБар едi жақын бiр жолдас…
Бар едi жақын бiр жолдас, көздеген дүния пәленi.
1960-70 жылдарТалайдан таңдап тапқан жарым едiң…
Талайдан таңдап тапқан жарым едiң, кеуiлдiң бiр көрiктi жалыны едiң.
1960-70 жылдарНеге сенi‚ бiлмеймiн‚ жақсы көрем…
Неге сенi‚ бiлмеймiн‚ жақсы көрем‚ серi де емен‚ сал да емен‚ бақсы да емен.
1960-70 жылдарЖаспыз дедiк‚ әркiммен жағаластық…
Жаспыз дедiк‚ әркiммен жағаластық‚ сан дарақы дауларға араластық.
1960-70 жылдарБiреулер баққа құмартып…
Бiреулер баққа құмартып‚ жортып жүр тыным алмастан.
1960-70 жылдарЕркiндiк қайда кешегi…
Еркiндiк қайда кешегi, кешегi бұла қайда ақын?
1960-70 жылдарӘдiлдiк жайын айтам деп…
Әдiлдiк жайын айтам деп әкiмнен қатал қамшы алдым.
1960-70 жылдарСағаттың қатал сыртылы…
Сағаттың қатал сыртылы таптырмай тыным‚ естi алып‚
1960-70 жылдарБегiм-ау‚ айтар сырым бар…
Бегiм-ау‚ айтар сырым бар: бәлсiнген мынау жалғанда
1960-70 жылдарШошыта жердi шар етiп…
Шошыта жердi шар етiп‚ дүнияға келдi бiр балам.
1960-70 жылдарЕштеме бiлмейсiң ғой, аңқау балам…
Ештеме бiлмейсiң ғой, аңқау балам, жайың жоқ әркiмге бiр жалтаңдаған.
1960-70 жылдарТағдыр менi қай жаққа айдамаған…
Тағдыр менi қай жаққа айдамаған, Алматыда тұрам деп ойламағам.
1960-70 жылдарОтырмын, түн бүркеген қала бағын…
Отырмын, түн бүркеген қала бағын, жырлайды жәйiменен самал әнiн.
1960-70 жылдарХикметтi жан шошырлық жана көрдiм…
Хикметтi жан шошырлық жана көрдiм: еңбегi әдiре қалып тамам ердiң,
1960-70 жылдарМың бiр рахмет жауа салған жаңбырға…
Мың бiр рахмет жауа салған жаңбырға! Табиғаттың бiр нышаны бар мұнда!
1960-70 жылдарУа‚ қайран ботагөздер…
Уа‚ қайран ботагөздер‚ уа‚ қайран ботагөздер!
1960-70 жылдарҚайдасың, қарагөзiм…
Қайдасың, қарагөзiм‚ тағдыры қосылмаған‚
1960-70 жылдарҚұдай шiркiн де шебер-ау…
Құдай шiркiн де шебер-ау, қапияда қас қып құлатты.
1960-70 жылдарКермиық‚ кердең едiң-ау…
Кермиық‚ кердең едiң-ау‚ көркiңдi қатыгез шаң қапты.
1960-70 жылдарАрылмай қойды-ау көк тұман…
Арылмай қойды-ау көк тұман‚ басылмай қойды-ау ызы-шу.
1960-70 жылдарШаршаған шөлдiң төсiнде…
Шаршаған шөлдiң төсiнде шауып келеатқан сұр киiк‚
1960-70 жылдарӨмiрде ойпаң көп екен…
Өмiрде ойпаң көп екен жұлқынып жүр жүрген пендеге.
1960-70 жылдарҚызметтен шаршап қайтқанда…
Қызметтен шаршап қайтқанда‚ алдымнан шығып үш балам‚
1960-70 жылдарОтарба. Түстiң әлетi…
Отарба. Түстiң әлетi. Отырмыз дүзбен танысып.
1960-70 жылдарТеңiз мас боп жатты…
Теңiз мас боп жатты‚ тымырсып‚ кең көсiлiп.
1960-70 жылдарМен мынау өмiрде үш рет туылдым…
Мен мынау өмiрде үш рет туылдым, үш рет туылдым, белiмдi буындым.
1960-70 жылдарЖұмыс жанды жебейдi…
Жұмыс жанды жебейдi, қалады тер — бақ тұнып.
1960-70 жылдарҚалсыншы деп жiгерiңдi жер шұқып…
Қалсыншы деп жiгерiңдi жер шұқып, өркөкiрек көре көзге кемсiтiп,
1960-70 жылдарҚалса дағы қабағы тас түнерiп…
Қалса дағы қабағы тас түнерiп, жүрушi едiм мен оны жақсы көрiп.
1960-70 жылдарШынашақтай, көрдiң бе, бар ұсқынын…
Шынашақтай, көрдiң бе, бар ұсқынын, болмаса егер бұрыннан таныстығың,
1960-70 жылдарТартқан едi оң көзiм…
Тартқан едi оң көзiм‚ — келiп шаттық туар күн‚
1960-70 жылдарӘппақ ең‚ әдемi едiң аруанаша…
Әппақ ең‚ әдемi едiң аруанаша… Не етем деп сұмырай соны саудаласа‚
1960-70 жылдарАспанның кетпей тұсауынан…
Аспанның кетпей тұсауынан‚ қара бұлттардан қайбартып‚
1960-70 жылдарБасына Алатаудың тұрмын шығып…
Басына Алатаудың тұрмын шығып. Тиыштық. Тына қалған бұлбұл сұлық.
1960-70 жылдарҚұбақай дала‚ сен не еткен…
Құбақай дала‚ сен не еткен өлке едiң қатал тағдырлы?
1960-70 жылдарБалқы базар зиратында
Әссаламу әләйкүм‚ ардақтаған қарт бабам‚ қондырыпты төсiне менiң жуас ақ далам.
1960-70 жылдарКөрсетiп iштiң тарлығын…
Көрсетiп iштiң тарлығын, атақты болсын ол мейлi,
1960-70 жылдарЖас та барады ұлғайып…
Жас та барады ұлғайып, түсе қапты әжiм де.
1960-70 жылдарҚайдасыңдар, жындарым…
Қайдасыңдар, жындарым, қайдасыңдар бүгiнде?
1960-70 жылдарПараны қаптап қылғытқан…
Параны қаптап қылғытқан, көрсек те көбiн жебiрдiң,
1960-70 жылдарДүрiн көрсем бiреудiң…
Дүрiн көрсем бiреудiң, болсам дағы iзгi адам,
1960-70 жылдар“Тесiк моншақ жерде қалмас”, — мақалың…
“Тесiк моншақ жерде қалмас”, — мақалың қай аузынан шыққан екен атаның?
1960-70 жылдарКөзiңдi қадамашы қарамықтай…
Көзiңдi қадамашы қарамықтай‚ кеулiмдi тұмшалама қара бұлттай.
1960-70 жылдарГитаршы жiгiт, кәнеки…
Гитаршы жiгiт, кәнеки, күңiрентшi “Керуендердi”!
1960-70 жылдарҚұрдас-ау, құйшы шарапты…
Құрдас-ау, құйшы шарапты‚ қалайық тағы бiр iшiп.
1960-70 жылдарЖасаңдау мынау жалғанда қызықтан бiлмей басқасын…
Жасаңдау мынау жалғанда қызықтан бiлмей басқасын, жабырқап тiпте көрмеген қағылез қанат жас лашын,
1960-70 жылдарӘке
Есiңде ме, аға, далаға кетушi ең түнде ертiп те.
1960-70 жылдарДопшымын. Мүлде ешкiмнен кем емеспiн…
Допшымын. Мүлде ешкiмнен кем емеспiн, жүрген жоқ қолтығымнан демеп ешкiм.
1960-70 жылдарАлматының бағзалында тұмардың…
Алматының бағзалында тұмардың таққан несiн қызы жатыр сығанның!
1960-70 жылдарӘкел, сәулем, бозаны көпiршiген…
Әкел, сәулем, бозаны көпiршiген, бiр тартайын алмастан екiншi дем!
1960-70 жылдарӘй‚ зәнталақ‚ адырайып соқпа заң…
Әй‚ зәнталақ‚ адырайып соқпа заң‚ сенсiз дағы бұ тiрлiкте жоқ мазам.
1960-70 жылдарМахаббатта жоқ төңкерiс‚ жоқ қарғу…
Махаббатта жоқ төңкерiс‚ жоқ қарғу‚ жұртты алуайды төңкерiс деп соққан қу.
1960-70 жылдарМахаббаттың жоқ кiшiсi‚ үлкенi…
Махаббаттың жоқ кiшiсi‚ үлкенi‚ адамдарды қинап бiттi бұл тегi.
1960-70 жылдарӘйел‚ қыз деп неге бөлiп жатамыз…
Әйел‚ қыз деп неге бөлiп жатамыз? Жоқ па, сiрә, осы арада қатамыз?
1960-70 жылдарҚалған кезде көк тепловоз қышқырып…
Қалған кезде көк тепловоз қышқырып, әлденеге ұмсынып, кеп ышқынып,
1960-70 жылдарЖетем деп жампоз арманға…
Жетем деп жампоз арманға жайсаңдар жолда шаршады.
1960-70 жылдарКеудемдегi алып сағаттың…
Кеудемдегi алып сағаттың тетiгiн күнде мың бұрап‚
1960-70 жылдарБұл өмiрдi сүйем дейдi бiреулер…
Бұл өмiрдi сүйем дейдi бiреулер‚ мен ондайды дайындалам iреуге.
1960-70 жылдарБола көрме бұ сөзiме жүдә таң…
Бола көрме бұ сөзiме жүдә таң‚ — мен өмiрде ақымақты ұнатам.
1960-70 жылдарЕркiндiк жоқ. Жоқ ешкiмнiң таласы…
Еркiндiк жоқ. Жоқ ешкiмнiң таласы‚ неден еркiн адамизат баласы?
1960-70 жылдарОйпырмай‚ мынау күндерiң…
Ойпырмай‚ мынау күндерiң омырауынан қан атқылап‚
1960-70 жылдарДалаға барсаң сағына…
Далаға барсаң сағына‚ қорымды тозған көресiң.
1960-70 жылдарБоран, жел қалай соғады…
Боран, жел қалай соғады, — қуалап малды жазыққа,
1960-70 жылдарТаңырқап деме, о несi…
Таңырқап деме, о несi, жүрсе де жүзiп қаяқта,
1960-70 жылдарБiр кiсi бар-ды жоқ ұлы…
Бiр кiсi бар-ды жоқ ұлы, керiсiнше керiм қызы көп.
1960-70 жылдарГазетте шығар жырақтан…
Газетте шығар жырақтан басылған тұңғыш жыр қандай.
1960-70 жылдарШайырларда раһат жоқ…
Шайырларда раһат жоқ, мен ешбiр әлге дейiн кiрпiк iлген емеспiн.
1960-70 жылдарСауық пен сайран жерiттi…
Сауық пен сайран жерiттi, отырмын кезбей көшенi.
1960-70 жылдарТарланды итке талатып…
Тарланды итке талатып, талай пасық күн көрдi.
1960-70 жылдарСырдың жайлы жазында…
Сырдың жайлы жазында, түндерде Айлы, жұлдызды,
1960-70 жылдарЖел беретiн жаныңа…
Жел беретiн жаныңа, құпиясы көп жасырған,
1960-70 жылдарҚалпың-ай, құм iшiнде дызақтаған…
Қалпың-ай, құм iшiнде дызақтаған, сапарға ертең алыс, қыз, аттанам.
1960-70 жылдарАйлы түндер
Ақ сүйектi асығыс ала қашып, жарысқанда көздi арбап жаға қашық,
1960-70 жылдарӨзбек биi
Көрместен көп кiсiнi шыбын құрлы, биледi ол, өз құдiретiн ұғындырды.
1960-70 жылдарБұ дүниядан өтсеңiз де тұқымсыз…
Бұ дүниядан өтсеңiз де тұқымсыз, қызға қарап, ер демеген құтым — сiз.
1960-70 жылдарЕскiнiң өнерiне жүгiнiсiп…
Ескiнiң өнерiне жүгiнiсiп, жұрт отыр сан заманның сырын iшiп.
1960-70 жылдар“Көкпарлап” дүрiлiктiрiп қырат-қырды…
“Көкпарлап” дүрiлiктiрiп қырат-қырды, көрместен көк серкенi тымақ құрлы,
1960-70 жылдарЖарықтан болдым қап-қара…
Жарықтан болдым қап-қара, өтiнде Күннiң күйем деп.
1960-70 жылдарШалғайын ұқсап жиғанға…
Шалғайын ұқсап жиғанға, ыстықтан болған күн бойы,
1960-70 жылдарАтыздап жырттым тың жердi…
Атыздап жырттым тың жердi, топырақты қойдым ұлпалап.
1960-70 жылдарАйнала у-шу. Шетiнен…
Айнала у-шу. Шетiнен ақымақтанған жұрт ессiз.
1960-70 жылдарАттанарда әлдекiмдi ол көрiп…
Аттанарда әлдекiмдi ол көрiп, қоштасуға бiр батпады қол берiп.
1960-70 жылдарЕткен кезде ескi жолмен бiз талап…
Еткен кезде ескi жолмен бiз талап, жолатпайсың жанабыңа, сыздап ап.
1960-70 жылдарЖадымда әлi баяғы…
Жадымда әлi баяғы жауған кез жаңбыр сабалап.
1960-70 жылдарТiрлiктiң у-думенен талай түнiн…
Тiрлiктiң у-думенен талай түнiн, басқа өмiр, өткерсем де, қалайтыным.
1960-70 жылдарКөңiлiм кедiредеп көрсең менiң…
Көңiлiм кедiредеп көрсең менiң, саламын несiбеме қол шеңгелiн.
1960-70 жылдарСайқал қыз, айта-қайта соқтығысқан…
Сайқал қыз, қайта-қайта соқтығысқан, ұмыттың бақтың iшiн көп тұрысқан.
1960-70 жылдарҚызық болды-ау бiр көргенде сүйгенiң…
Қызық болды-ау бiр көргенде сүйгенiң… Жiгiтке бас жараса ма игенiң?
1960-70 жылдарЖүрер кезде жәутеңдедi жанарың…
Жүрер кезде жәутеңдедi жанарың, таба алмадың тiл қатудың амалын.
1960-70 жылдарКөп iшiнен көзiң маған түсiптi…
Көп iшiнен көзiң маған түсiптi, ойлайсың ба сен таптым деп пысықты?
1960-70 жылдарҮн-түнсiз сипап едiм шашыңды мен…
Үн-түнсiз сипап едiм шашыңды мен, — алдымнан бiр дүния ашылды кең.
1960-70 жылдарМенен көзiн алмастан…
Менен көзiн алмастан, келiн отыр майысып.
1960-70 жылдарШiлде жоқ. Сезiлетiн сызды лебi…
Шiлде жоқ. Сезiлетiн сызды лебi, кәдiмгi бiр қоңырқай күз күнi едi.
1960-70 жылдарСу суыр бiр таңы едi Сүмбiленiң…
Су суыр бiр таңы едi Сүмбiленiң. Сен менi жағыма ұрып, “жынды” дедiң.
1960-70 жылдарАз болсын сырласу да, сүйiсу де…
Аз болсын сырласу да, сүйiсу де, өзара жақынырақ бiлiсуге.
1960-70 жылдарЖақтырмадың бiр жiгiттi жар санап…
Жақтырмадың бiр жiгiттi жар санап, бөкен бөксе, бұлдырық төс, меңдi қыз.
1960-70 жылдарШабандоз қыз, екпiнiңнен нар құлар…
Шабандоз қыз, екпiнiңнен нар құлар, ер үстiне жабысыпсың қармақтай.
1960-70 жылдарДайрабай! Қобызыңды еңiретшi…
Дайрабай! Қобызыңды еңiретшi, зарына, зардабына менi де ертшi!
1960-70 жылдарСарғайған жадау жапанда…
Сарғайған жадау жапанда, шаңдатып сорды кебiртек,
1960-70 жылдарСарғайған дала төсiнде…
Сарғайған дала төсiнде, дауылдан соққан қаймықпай,
1960-70 жылдарҚарап тұрсам, бiр қайғы бар кеуiлiмде…
Қарап тұрсам, бiр қайғы бар кеуiлiмде, тұла бойды алған билеп ол мүлде.
1960-70 жылдарСырдың суы ағады жәй бұлаңдап…
Сырдың суы ағады жәй бұлаңдап, айдынында алуан жұлдыз жанады.
1960-70 жылдарҚарай гөр мына ғажапқа…
Қарай гөр мына ғажапқа: алып ем сатып қылқалам,
1960-70 жылдарТұрса да өсiп ғажап тал…
Тұрса да өсiп ғажап тал, тамылжып тұрсын бұл ғалам, —
1960-70 жылдарСуреттiң салған жаны бар…
Суреттiң салған жаны бар сенедi кiмдер дегенге?
1960-70 жылдарЖаңбырдың жауған сабалап…
Жаңбырдың жауған сабалап, кенеттен тына қалғаны:
МақалаларыГерольд не деп гәпiредi…
Мен “Ұлттың екi нышаны” атты рисәлә-мақалам “Ана тiлiнде” толық жарияланбай жатып, оқушы жұртшылықты, соның iшiнде аудармашы Г.Бельгердi, тез арада пiкiр айта қояды деп
МақалаларыМахамбет мұрасын мазаламайық
Орта мектептiң босағасында жүргенде-ақ әбден таныс болған, өзiмiз талай өлеңдерiн жаттаған ұлы жырау Махамбеттiң жаңадан шыққан жинағын (Махамбет, өлеңдерi, 1974 жыл,
МақалаларыАрхимедтiң рычагы
Бүгiндерi атақты Архимедтiң рычаг туралы теориясын жетiлдiру үстiнде: “Маған табан тiрейтiн бiр жер‚ бiр нүкте (точка опоры) тауып берiңiзшi‚ мен қара жердi орнынан
Әдеби сынСыйлықтардың сүдiнi
Бiзде жыл сайын Қазақстан Жазушыларының Одағында бүгiндерi қаптап кеткен неше түрлi сыйлықтан дәмесi барлардың ұзын-шұбақ тiзiмi жасырын түрде жасала бастайды. Бұ да бiр
Әдеби сынТепсеңсiз қалған Темiрхан
(шөп те өлең, шөңге де өлең, өлең де өлең…) Неше ықылым заманнан бермен қарай мал бағып үйренген қазақтың қырағы көзiнен өз қарауындағы жылқысының қай тепсеңде жайылғаны тыс қалып көрген емес. Өкiнiшке орай,
Тепсеңсiз қалған Темiрхан
(шөп те өлең, шөңге де өлең, өлең де өлең…) Неше ықылым заманнан бермен қарай мал бағып үйренген қазақтың қырағы көзiнен өз қарауындағы жылқысының қай тепсеңде жайылғаны тыс қалып көрген емес. Өкiнiшке орай, бүгiндерi
МақалаларыШахановтың шантажы
Мен М.Шахановты “шаршамайтын шантажшы” деген сөздi көптен берi естiп жүрген кiсiмiн, бiр рет оған куә де болғанмын. Ұмытпасам, 1968-iншi жылдың жазы болуы керек,
Әдеби сынМ.Шахановтың “варианты”
немесе механиканың алтын заңы қалайша қара бақырға айналды Осыдан аз ғана бұрын өзiнiң алпыс жасқа толуын дүрiлдете тойлаған М.Шахановтың таңдамалы жыр жинағын (Жаңа қазақтар, “Бiлiм” баспасы, 2000 жыл) оқып шығып,
РомандарыБегілдә АЛДАМЖАР. Ұлы сел
Бегілдә Алдамжар ҰЛЫ СЕЛ Төрт кітапты рәуәййат-роман Бірінші кітабы Бірінші дәптер — Ойбай, құрыдық! Қуаңдарияның шыбын-шiркейi аз, қамысы жоқ жайпауыт жағасында отырған ауыл кiсiлерi шошынып, үйлерiнен атып-атып шықты. Жаманшылықты көп көрiп, зәрелерi ұшып, запы боп қалған үлкендер жағы әлден тiксiнiп, астындағы атын басқа-көзге қарамай сабалап, қақпа шекпенiнiң шалғайы далпылдап шауып келе жатқан кiсiге абыржи қарады. ... Толық оқу Бегілдә АЛДАМЖАР. Ұлы сел
РомандарыБегілдә АЛДАМЖАР. Қара нөсер
Сыр бойының сүлейлерi ұлы Балқы Базар, Қарасақал Ерiмбет, Оңғар жырау, Тұрмағамбет, Шораяқтың Омары, Кете Жүсiптердiң жыр-термелерiне, Шығыс дастандарына жастайынан қанығып өскен бiздiң ұрпаққа қарасөздi оқу деген онша үрдiс бола қоймайтын. Сол 1950-iншi жылдары оқыған кiтәбтарымның iшiнде есiмде қалғаны С.Мұқановтың “Өмiр мектебi” ғана. Сол кездерi жарық көрген, ауыл шаруашылығы, өндiрiс т.б. тақырыптарына арналып жазылған роман, повесть, ... Толық оқу Бегілдә АЛДАМЖАР. Қара нөсер
Әдеби сынШайыр рухы — шығарма кiлтi
Қандай да бұрыннан бимәлiм боп келген дүниенiң сырына дендеп бойлау үшiн ғылымда ең алдымен сол мәселенi шешуге тиек болар бiрден-бiр кiлт iзделедi. Өз алдына өмiр сүрiп тұрған,
Әдеби сын“Әдеби вирус” әлегi
Соңғы он-он бес жылдың көлемiнде күнделiктi тұрмыс-тiршiлiгiмiзде жиi қолданыла бастаған компьютермен бiрге биологияда ғана кездесетiн “вирус” дейтiн термин санамызға дендеп енiп,
1971-90 жылдарТөбедегі дүсір
— Тағы да басталды, — дедi диссертациясының соңғы беттерiн жазып отырған Ыбырайым төбеге алара қарап. — Осылар-ақ… — Сосын жазу үстелiнiң үстiнде тұрған сағатына қарады.
1971-90 жылдарӘуім-сәуім
— Ойпырмай, осы Адам Ата да қызық, — дедi ұзын еңкiш бойлы, ұзын бұйра шашты, сопақ бет Кәбиден есiктi ашып, орнына отырар-отыра берместен. Кабинетте отырған редакторлар үндемедiк. Бiздер оның осы әнiне әбден қанып болғанбыз.
Әдеби сынӨткiншi өлең өрiсi: магнит өрiсiндегi сол қолдың заңы
Талай-талай зерттеу, тәжiрибеден кейiн физикадағы (табиғат деген сөз, — Б.А.) электр ағыны (ток) өтiп жатқан өткiзгiшке магнит өрiсiнiң әсер етуi атақты сол қол заңын тудырған едi.
1971-90 жылдарВирус
Медицина институты емдеу факультетiнiң үшіншi курсының шәкiртi, орташадан сәл жоғары, көзiлдiрiктi, боз беттi, арық денесiн екi жағына кезек-кезек қисаңдатып жүретiн
1960-70 жылдарРубәййат
* * * Мойныңды, ашуланбай, бұр азырақ, кетпесiн кеуiлде қос гүл ажырап.
1960-70 жылдарСоншама сәндесiң, ақсары қыз…
Соншама сәндесiң, ақсары қыз, қынаға боялады шаштарыңыз.
1960-70 жылдарПалуанша бел ұстасып өлеңмен…
Палуанша бел ұстасып өлеңмен, болашаққа жанымды ашып келем мен.
1960-70 жылдарЖыла, ақын, жанарыңнан жастар шығып…
Жыла, ақын, жанарыңнан жастар шығып, кетсе де сол мезетте аспан сынып.
1960-70 жылдарМүмкiн бе сүймеу сізді, ақсары қыз…
Мүмкiн бе сүймеу сізді, ақсары қыз, тәрiздi қара толқын шаштарыңыз.
1960-70 жылдарЖадымда әлi, ақ ерке…
Жадымда әлi, ақ ерке, отырушы ек бiр партада.
1960-70 жылдарТөңкерiлген қос кеседей томпиып…
Төңкерiлген қос кеседей томпиып тұр кеудесi. Қарамайды қатты қыз.
1960-70 жылдарБаламын. Мен болыппын бiлiп кiмдi…
Баламын. Мен болыппын бiлiп кiмдi? Шындықты қиялшылдық ұмыттырды.
1960-70 жылдарҚиялымды пойыз ала жөнелдi…
Қиялымды пойыз ала жөнелдi, қалды достар шырқай айтып өлеңдi.
1960-70 жылдарҚабағың талай қызық сыр ұқтырды…
Қабағың талай қызық сыр ұқтырды, дүнияны сыңғыр күлкiң ұмыттырды.
1960-70 жылдарЖаныма гүл егiлiп…
Жаныма гүл егiлiп, кей жанға ұнадым да.
1960-70 жылдарБұрын жолды көрмеп едiм, — ұғындым…
Бұрын жолды көрмеп едiм, — ұғындым, “Байқа, алдың ор”, — деп едiң, — бұрылдым.
1960-70 жылдарҚолыңды ұстап тұрдым құр сүлдемен…
Қолыңды ұстап тұрдым құр сүлдемен, iшiмнен сездiрместен күрсiнген ем.
1960-70 жылдарЖiгiттiң аса түспес көркi мұнан…
Жiгiттiң аса түспес көркi мұнан, сабынды жаққаныңда, толқыды жан.
1960-70 жылдарКөңiл тұрды алып-ұшып борандай…
Көңiл тұрды алып-ұшып борандай, ғажап сәттер өте бердi оралмай.
1960-70 жылдарМен мұнда, сен қиырда…
Мен мұнда, сен қиырда, кездесу соқпақ қиынға.
1960-70 жылдарҚыз кеттi аққу сынды пәк көңiлмен…
Қыз кеттi аққу сынды пәк көңiлмен… есiмде қолаң шашы артқа өрiлген.
1960-70 жылдарБiлмеймiн қалай тiл қаттым…
Бiлмеймiн қалай тiл қаттым, тұрсам да жұрттан қысылып:
1960-70 жылдарСоғып та қалды ол допты алып…
Соғып та қалды ол допты алып, сәл дiр еткiзе балтырды ақ.
Әдеби сын“Евгений Онегиндi” Гоголь неге жазбаған…
Шынында да қызық өзi. А.Пушкин “Өлi жандарды” өзi жазбай‚ бүткiл сюжеттi‚ идеяны Гогольге бере салды. Мұның себебi тереңде едi. Бұл әдеби материалды игеру үшін
1960-70 жылдарХирургтың қызметі
— Ойбай-ау, сiздi табу қиын болды ғой. Звандағаныма пәленбай күн болды, үнемi сiздi жоқ дейдi, — деп, телефонда саңқылдай шыққан дауыс жылап қоя бердi.
1960-70 жылдарЖазушы жолы
Ол университеттен оқудан шығарылғасын, осыдан үш жыл бұрын оқуға түсерде тапсырған документтерiн алып, қабырғасы қалың, төбесi биiк, iшi салқын сұрқай үйден сыртқа
1971-90 жылдарПірі қашқан пистолет
Көзiне қан толып кеткен, отсавкадағы кәрi полковник кобурасынан пистолетiн суырып алып…
1960-70 жылдарСұқтанба қаракөзi Қазалының…
Сұқтанба қаракөзi Қазалының, балқытты жан дүниямды ғажап үнiң.
1960-70 жылдарЖастықпен жаңа танысқан…
Жастықпен жаңа танысқан арманшыл, албырт кезде едiм.
1960-70 жылдарҰнатам қатты өзiңдi…
Ұнатам қатты өзiңдi, жаным жоқ ешбiр мұздаған.
1960-70 жылдарҚош болғын, қабақ түйме долысынып…
Қош болғын, қабақ түйме долысынып, мәңгiлiк қоштасалық қол ұсынып.
1960-70 жылдарСен дегенде ойымды он бөлемiн…
Сен дегенде ойымды он бөлемiн, қандырасың жанымның шөлдегенiн.
1960-70 жылдарҚалайша күндер зыр қақты…
Қалайша күндер зыр қақты,— өткенiн мүлде бiлмедiм.
1960-70 жылдарҚұрдас қыз дедi маған мұнан бұрын…
Құрдас қыз дедi маған мұнан бұрын: — Сенiң көп махаббатта құмарлығың.
1960-70 жылдарБала едiк қуып жүрген кеше ылақты…
Бала едiк қуып жүрген кеше ылақты, белгiсiз күн сан шығып, неше батты?
1960-70 жылдарКүн өттi талай-талай сен кеткелi…
Күн өттi талай-талай сен кеткелi, әр минут әлдилейдi тербеп менi.
1960-70 жылдарҚу дағдыр жан дүниямның хошын алды…
Қу дағдыр жан дүниямның хошын алды, қыянда көңiлiмнiң досы қалды.
1960-70 жылдарАл да нәзiк ернiңдi ажыратып…
Ал да нәзiк ернiңдi ажыратып, еркелешi, өскенмiн наз ұнатып.
1960-70 жылдарАлғаш сүйiп тұрғанда…
Алғаш сүйiп тұрғанда, қымсынған ең қызарып.
1960-70 жылдарКөзiңнiң салма қиығын…
Көзiңнiң салма қиығын, отыршы салқын жат жанша.
1960-70 жылдарҚарама маған телмiрiп…
Қарама маған телмiрiп, қадама қара көзiңдi.
1960-70 жылдарШақырған жерге келмедiң…
Шақырған жерге келмедiң, түсiнем, бәрi орынды.
1960-70 жылдарЖадымда сол бiр сәт ғажап…
Жадымда сол бiр сәт ғажап, ғайыптан нұрдай жолықтың.
1960-70 жылдарБәрiне дағдыр айыпты…
Бәрiне дағдыр айыпты, жатырқап жатқа қайрылдың.
1960-70 жылдарСарғайған құба далада…
Сарғайған құба далада, шағылда меңiреу, шөлдеген
1960-70 жылдарҚатайған жаңа қанаты…
Қатайған жаңа қанаты, ақ үрпек жүндi жас қыран
1960-70 жылдарАқтөс, көзiң тiршiлiкке тұр қарап…
Ақтөс, көзiң тiршiлiкке тұр қарап, өлсең, құның топырақ қой бiр қалақ
1960-70 жылдарКектенсем де көкiрегiме от енiп…
Кектенсем де көкiрегiме от енiп, ауырсам да көк теңiзше жөтелiп
1960-70 жылдарБолушы едiң өспестей…
Болушы едiң өспестей, кезiңде сен нәресте.
1960-70 жылдарМысалға кейбiр есiмдi ал…
Мысалға кейбiр есiмдi ал, ұқсамас көп қой түрлi аттар.
1960-70 жылдарҚайрат бар әйдiк көзiңде…
Қайрат бар әйдiк көзiңде, ақ ешек, сенi ұнатам.
1960-70 жылдарКей кезде өмiр жайлы қалам ойлап…
Кей кезде өмiр жайлы қалам ойлап, әр түрлi ой сонда мыйда салады ойнақ.
1960-70 жылдарСыр бойында сезiлдi ме күз лебi…
Сыр бойында сезiлдi ме күз лебi, — ақ шағылға өрнек салды дүз желi.
1960-70 жылдарАйналамда дауыл соғып, шаң ұшып…
Айналамда дауыл соғып, шаң ұшып, жатады ылғи бiр ақ түтек жарысып.
1960-70 жылдарТуған ел, майда да емен, iрi де емен…
Туған ел, майда да емен, iрi де емен, қатардың қоры да емен, дүрi де емен.
1960-70 жылдарСырдария, жағаңа мен жүз бардым…
Сырдария, жағаңа мен жүз бардым, толқыныңды толқыныңнан қызғандым.
1960-70 жылдарСарғайған сан заманның Сырдария…
Сарғайған сан заманның Сырдария, не заман куә болып тұрғанына.
1960-70 жылдарДаңқпен өлшенбейтiн, көлемменен…
Даңқпен өлшенбейтiн, көлемменен, кеудеңнiң қазынасы өлең деген.
1960-70 жылдарШабытпен тебiрендi жаным ендi…
Шабытпен тебiрендi жаным ендi, ащы ойлар, кетiңдершi бәрiң ендi.
1960-70 жылдарАстананың әуресi
Көктем туа салысымен қар ылжырап ерiп, көшедегi асфальттарда ылайлы шалшық су тұрып қап, жүргенде шабарыңның балағын былғап,
1960-70 жылдарЖолшыбай
Бижiгiт мазасыздана бердi. Өзiн өзi қолдан зорлап басып, қаншама сабырлы болуға тырысқан сайын, соншама дегбiрiн қашырып,
1960-70 жылдарАйлы түннiң әлегi
Емтихандарды “төрт” пен “беске” тапсырып, конкурстан сүрінбей өтiп, көп қиналмай түсерiн түссе де, сессия басталғаннан-ақ Бағланның оқуға кеуiлi толмады.
1960-70 жылдарКөркем жазу
Домидың жазуы әдемi болатын. Ол бiрiншi класта оқығаннан бастап-ақ әр әрiптiң сұлбасын соншалықты ыждаһатпен, асықпай,
АудармаларыАнтон Чехов. Құбыл
(Хамелеон) Үстiне жаңа шинель киген, қолына түйiншек ұстаған полиция бақылаушысы Очумелов базарды аралап келе жатты. Оның соңынан қолында жұрттан кәмпескеленiп алынған
1960-70 жылдарҚұбыл
Алтыншы класта әдебиет сабағы өтiп жатқан едi. Биыл қазанбас, шикiл сары, дембелше денелi Дiнәлiлердiң класына Мұсабай әдебиеттен сабақ беретiн болған.
1960-70 жылдарҚолжазба
— Әйел, әйел! Қайдасың? — дедi аудандық газетте осыдан бiраз бұрын кiшкене бiр әңгiмесi жарық көрген әдебиет пәнiнiң мұғалiмi Айтуған Мәкенбаев кенеттен
1960-70 жылдарШайқап iшкен шайқылар
“Жаңа арық” деген жер совхоз орталығынан қашықта, Қазалыға сұғына берген, Сырдың желке жағында жатыр.
1960-70 жылдарҚызтеке
Толаштың мектепке барғанына бiр айдай уақыт өттi. Бiр күнi бұлар мектепке кеп, iшке кiрсе, класты танымай қалды
1960-70 жылдарСәуле
Шашымды алдырып болып, орындықтан тұра бергенiмде, буынсыз, салалы саусақтар иығымнан басты.
1960-70 жылдарҚойтанбай
Өңкиген ұзын бойлы, қысқа шашы көмiрдей қап-қара, пышақ жанығандай жағы бұлтылдап тұратын Қойтанбайдың өлердей жек көретiнi
1960-70 жылдарКүшік
Демалыс күнi едi. Жұмыстан шаршағандықтан ба, бiлмеймiн, тұла бойым сырқырап қозғалтпай қалыпты.
1960-70 жылдарАлтын таулар
Молотилканың гуiлдеген үнi де, жастардың самбырлаған дауыстары да қырман басынан естiледi. Айнала алтын таулар.
1960-70 жылдарӨкініш
Ағайым аяқ астынан ауырып, қаладағы ауруханада жатқанына көп болды. Бiрде қолым бос кезiнде көңiлiн сұрағалы бардым.
1960-70 жылдарШалабай
Шалабай бала кезiнен ұяң едi. Екi сөздiң басын құрастыра алмай, жоқ нәрседен қысыла беретiн. Аздап мұрнынан сөйлейтiн әдетi де бар болатын. Бойы сорайып, жасы отызға жақындап, мұрты тебiндеп қалса да,
1960-70 жылдарӘженің әжімі
Кiшкене Саян әжесiнiң мойнына асылып отырып, оның маңдайындағы жол-жол болған әжiмдерiн көрiп қалды.
1960-70 жылдарМақтау қағазы
Бертай биыл төртiншi класқа көшкен едi. Алғашқы үш класта өте жақсы оқығаны үшiн оған жылдың аяғында мақтау грамотасын берген болатын.
ӨмірбаяныӨМIРБАЯНЫМ
Мен Сыр бойынанмын. Мен 1946-ыншы жылғы апрель айының 3-i күнi №103 разъезде‚ темiржолшының отбасында дүниеге келгенмiн. Содан болса керек‚ қазақтың дағдылы кәсiбi малға қарағанда‚ темiрдiң жай-жапсарын жақсы бiлемiн. Оның үстіне әкем (бiз оны — аға‚ шешемiздi — апа дейтiнбiз) Әйдiлдә әрi жырау‚ әрi ұста‚ әрi қолының мiсекерi бар жан-жақты кiсi едi. Оның үстіне ... Толық оқу ӨМIРБАЯНЫМ
1960-70 жылдарҚыс бойы күткен сағынып…
Қыс бойы күткен сағынып, мамырдың соқты самалы.
1960-70 жылдарТоқтау сап өзiм өзiме…
Тоқтау сап өзiм өзiме, сүймен деп сенi кетiп ем.
1960-70 жылдарЖұрт көзiнше қоштасуға қысылдың…
Жұрт көзiнше қоштасуға қысылдың, мың құбылдың, кеуiлiңдi түсiндiм.
1960-70 жылдарЫрзамын әсем әнiңе…
Ырзамын әсем әнiңе, омырауым жасқа боялды.
1960-70 жылдарШырқашы әнiн Шәмшiнiң…
Шырқашы әнiн Шәмшiнiң, шырқашы, тойдым мұң-зарға.
1960-70 жылдарСұрапыл сұсты ысқырып…
Сұрапыл сұсты ысқырып, мұнармен бүркеп аспанды,
1960-70 жылдарСұрапыл сойқан долданды…
Сұрапыл сойқан долданды, ысқырды көктi жығардай.
1960-70 жылдарҚолымда ештеме жоқ, қарасам, түк…
Қолымда ештеме жоқ, қарасам, түк,— бiз қалай тез есейген бола салдық?
1960-70 жылдарЕске ал кездi алтыншы кластағы…
Еске ал кездi алтыншы кластағы, есiңде ме ауылдың нұр аспаны?
1960-70 жылдарҚымбаттым, сен деп едiм…
Қымбаттым, сен деп едiм, бiрақта кел демедiң.
1960-70 жылдарДарияға бiрде кешкiлiк…
Дарияға бiрде кешкiлiк, келдiк те, тұрдық жағада.
1960-70 жылдарТыңда, сәулем, үнiмдi тыңда менiң…
Тыңда, сәулем, үнiмдi тыңда менiң, сен шалқытсаң жанымның нұрлы әлемiн,
1960-70 жылдарЕң алғаш тебiренiп жап-жас жаным…
Ең алғаш тебiренiп жап-жас жаным, есiмде әндерiңе ән қосқаным.
1960-70 жылдарӨзiңнiң әппақ жаныңдай…
Өзiңнiң әппақ жаныңдай бұлт жүздi аспан — айнада.
1960-70 жылдарБұл өмiрге келгенiмде күлiмдеп…
Бұл өмiрге келгенiмде күлiмдеп, тiк көтердi жерден әкем ұлым деп.
1960-70 жылдарАқша бұттар — аспанның аққулары…
Ақша бұттар — аспанның аққулары, жерiтті ме даланың жат құндағы,
1960-70 жылдарҚараңғы, қапас түндерде…
Қараңғы, қапас түндерде, жоғалса көзден қыр-дүзiм,
1960-70 жылдарАшумен асқақ көк тiреп…
Ашумен асқақ көк тiреп, айқайлап сөнсем, жан досым,
1960-70 жылдарШеңгелге гүл де бiтедi…
Шеңгелге гүл де бiтедi, қарайсың бiр сәт iркiлiп.
1960-70 жылдарСанаспас алғы күндермен…
Санаспас алғы күндермен, өлексе шоқу — бiлгенi.
1960-70 жылдарДомбыра, қайда, домбыра…
Домбыра, қайда, домбыра, әпершi тездеп, жан ерке.
1960-70 жылдарТұрғанда көкте күн күлiп…
Тұрғанда көкте күн күлiп, тұрғанда түлеп кең өлкең,
1960-70 жылдарӨмiр-ай, қандай тәттi едiң…
Өмiр-ай, қандай тәттi едiң, бiлмеппiн бұрын бағаңды.
1960-70 жылдарБолар ма оңай жыр дайын…
Болар ма оңай жыр дайын, оңай ма төгу көлдетiп?
1960-70 жылдарЖамылып қалың ойдың жапырағын…
Жамылып қалың ойдың жапырағын, кей кезде ойға шомып отырамын.
1960-70 жылдарСуи түстi сұрғылт аспан…
Суи түстi сұрғылт аспан, кешкi леп, Жаз қақпасын Күздiң қолы шаққа ашты.
1960-70 жылдарНайзағай қатты құрсанып…
Найзағай қатты құрсанып, семсерiн көкте серметтi.
1960-70 жылдарДамылсыз соқты жел өкпек…
Дамылсыз соқты жел өкпек, адырлар жатыр тыныстап.
1960-70 жылдарНайзағай тiлiп қанжардай…
Найзағай тiлiп қанжардай, бауыры бұлттың сөгiлдi.
1960-70 жылдарТеңiзге барып күн қонды…
Теңiзге барып күн қонды, жел тынды айтар сөз қалмай.
1960-70 жылдарБозторғайлар көдеге…
Бозторғайлар көдеге тығыла қалды жапырлап.
1960-70 жылдарШулайды мазасыз Сыр түнгi алабы…
Шулайды мазасыз Сыр түнгi алабы, тым сұсты жарқабақтың тұлғалары.
1960-70 жылдарКүндей-ақ жадыратып жанарыңды…
Күндей-ақ жадыратып жанарыңды, шырқашы, замандасым, тағы әнiңдi.
1960-70 жылдарҚайран Сыр баяғыша жатыр ағып…
Қайран Сыр баяғыша жатыр ағып, тұр төнiп төбесiнен шатыр алып.
1960-70 жылдарБұлттан бейне сынғандай…
Бұлттан бейне сынғандай, ақ ұлпа жерге түстi де,
1960-70 жылдарКiлемдей қызғылт сары ала…
Кiлемдей қызғылт сары ала, арайлы көрдiм таңды мен.
1960-70 жылдарКүн-түнi ұлып ақ боран…
Күн-түнi ұлып ақ боран, айналып үйдi зыр қақты.
1960-70 жылдарТиыштық басты түнгi айналаны…
Тиыштық басты түнгi айналаны, жайсаң жел дала баурын аймалады.
1960-70 жылдарҚияға күндi қондырып…
Қияға күндi қондырып, Ұйқысы келдi даланың.
РомандарыБегілдә АЛДАМЖАР. Жықпыл
Тоқшылықтың көзiнiң iлiккенi жаңа бiр әзiрде ғана едi. Таң азаннан қызыл ешектiң құлақ жара ақырғанынан ұйқысы шайдай ашылып кеттi. Тоқшылықтың ерiнiп, көзiн ашқысы келмедi. Соны күтiп тұрғандай қасақы ешек тағы да iшiн тарта қылғынып, ұзақ ақырды. Тоқшылық көзiн қанша тарса жұмғанымен, ендi ұйқыдан маза қашқанын бiлдi де, үстiнен шыт көрпенi серпiп тастап, орнынан тұрды. Бұ ... Толық оқу Бегілдә АЛДАМЖАР. Жықпыл
ӘндерТыңда мені, айналайын / Услышь меня, хорошая
Әнін жазған В.Соловьев-Седой Сөзін жазған М.Исаковский Сөзін аударған: Б. Алдамжар Орындаған: Р.Мұсабаев
ӘндерМосква маңы кештері / Подмосковные вечера
Әнін жазған В. Соловьев-Седой Сөзін жазған М. Матусовский Сөзін аударған Б. Алдамжар Орындаған Р. Мұсабаев
МақалаларыБасқа ел неге «бесбармақ» аса алмайды немесе ұлттың екі нышаны
Баяғы жастау, албырттау кезiмiзде Алматының сән-салтанаты жетерлiк ресторандарына барып, қатарларымызбен бiрге дуылдасып-шуылдасып отырғанды қызық көрушi едiк.
ХабарларыТөкпе жыршы
Хабардың авторы Бегілдә Алдамжар
ХабарларыТермеші — Қали Шыңғысов
Хабардың авторы Бегілдә Алдамжар
ХабарларыКүміс көмей Көшеней
Хабардың авторы Бегілдә Алдамжар
ХабарларыКнязь Игорь
Хабардың авторы Бегілдә Алдамжар
Әдеби сынӨмiрге өрелi өлең келетiн кез
(Бүгiнгi қазақ поэзиясы хақында) Қазақ өлеңiнiң өресi туралы байсалды әңгiме қозғайтын уақыт әлдеқашан жеттi. Ол өре бүгiнгi поэзиямыздың сапасына‚ ой-пiкiрiнiң тереңдiгi мен салмақтылығына‚ өмiр материалының
Әдеби сын“Адамзаттың Айтматовы”: аңыздың ақыры
Сонау алпысыншы жылдары өзiнiң әдебиеттегi жолын дүрiлдете бастаған жазушы Ш.Айтматовтың шығармаларын бүгiндерi бiлмейтiн кiсi кемде-кем. Оның алғашқы әңгiме,
Әдеби сынЖанр жүгі
(Бүгiнгi қазақ хикаялары хақында) Көркемделген әдебиеттiң арқалайтын жүгi өте жеңiлейiп кеткен мына қатыгез капиталдың заманында қазақ қарасөзiнiң қандай жүк арқалап келе жатқаны‚ ол жүктiң не‚ қандай екендiгi
Әдеби сынРеализмнiң репетi
(Сыншы бiткен “социалистiк реализмдi” сыбап жүр, ал оның шындығы шыңырауда жатыр…) Соңғы он шақты жылдың көлемiнде Кеңес билiгi құлағасын, тiлден, тұсау, ойдан бұғау алынып тасталынғалы қазақ әдебиетшiлерiнiң көкiрегiнде қордаланған ой-пiкiрдiң тығыны
ӘндерСормовоның сазды әні / Сормовская лирическая
Әнін жазған Б. Мокроусов Сөзін жазған Е. Долматовский Сөзін аударған Б. Алдамжар Орындаған Р. Мұсабаев
Пікірлер, ЕстеліктерҚазақтың мемлекеттік университетінің журналистика
1960 жылдардың басында осы мақаланың авторы Қазақтың мемлекеттік университетінің журналистика факультетінде (сырттай оқу бөлімінде) Шәмші Қалдаяқовпен бір-екі жыл бірге оқыған еді. Дарынды сазгер ол кезде Қазақ радиосының музыка бөлімінде редактор екен. Замандас жолдастарының бірі Шәмшіге «журналистік мамандықты меңгеріп ал, керек тастың ауырлығы жоқ» деп кеңес қосса керек. Бірақ Шәкең марқұм екінші курсқа келгенде, қолды бір-ақ ... Толық оқу Қазақтың мемлекеттік университетінің журналистика
1960-70 жылдарФилиппок
Көктем туатын кез болды. Бiрақ қар қалың түскендiктен, 1954-iншi жылдың қысында даланы басып қалған ақ қардың ери қоятын түрi көрiнбедi.
1960-70 жылдарБес сом
Алғашқы сабақта Әлиасқар ағай Толашты тақтаға шығарып, әрiптердi жаз дегенде, бұл оларды әдемiлеп жазып, әрқайсысын жақсылап оқып бердi.
1960-70 жылдарПеш
1954 жылдың қысы қатты болды. Боран аспаннан борап, жерден суырып тұрды. Терiскейден соққан жынды жел жерге түскен жас қарды суырып, көкке шығарып, құйын қылып жiбередi.
1960-70 жылдарАлғашқы сабақ
— Тұр тез. Үшкiлге баратын уағын болып қалды, — дедi ұйықтап жатқан Толашты шешесi иығынан жұлқылап. Ол кеше көпке дейiн ойнап, кеш жатқан едi.
1960-70 жылдарАуылды оятты атып таң…
Ауылды оятты атып таң, қою түн түнегiн сыпырып.
1960-70 жылдарБiрiмiн қоштасқанның баяғымен…
Бiрiмiн қоштасқанның баяғымен, жанымды жаңалыққа жаямын кең.
1960-70 жылдарКүндей-ақ жадыратып жанарыңды…
Күндей-ақ жадыратып жанарыңды, шырқашы, замандасым, тағы әнiңдi.
1960-70 жылдарСыртыңнан, сәулем, сенi күнде көрем…
Сыртыңнан, сәулем, сенi күнде көрем, боламын сыр бермеген, үндемеген.
1960-70 жылдарҚайран Сыр баяғыша жатыр ағып…
Қайран Сыр баяғыша жатыр ағып, тұр төнiп төбесiен шатыр алып.
1960-70 жылдарБұлттан бейне сынғандай…
Бұлттан бейне сынғандай, ақ ұлпа жерге түстi де,
1960-70 жылдарКүн-түнi ұлып ақ боран…
Күн-түнi ұлып ақ боран, айналып үйдi зыр қақты.
1960-70 жылдарҚияға күндi қондырып…
Қияға күндi қондырып, ұйқысы келдi даланың.
1960-70 жылдарЗеңгiрге бойы жетерлiк…
Зеңгiрге бойы жетерлiк, жапырағы қалың, жаңа, жас,
1960-70 жылдарДомалап, домалап
Домалап, домалап келедi даланың жел қуған қаңбағы.
АудармаларыАнтон Чехов. Аңғырттық
Полковниктiң әйелi Иванованың жиенi, өткен жылы жаңа колашын ұрлатып алған Петр Петрұлы Стрижин шiлдеханадан түнгi сағат екiде келдi. Ол ұйықтап жатқандарды оятпайын
АудармаларыАнтон Чехов. Жуан мен жіңішке
Бiрде Николай темiржолының бiр вокзалында ескi таныстар кездесiп қалды: оның бiрi толық, бiрi арық едi. Жаңа ғана вокзалда тамақ iшiп алған толық кiсiнiң май жұғып қалған бет-аузы
АудармаларыАнтон Чехов. Қызметкердің қазасы
Бiр тамаша күнi, тамаша экзекутор Иван Дмитрийұлы Червяков екiншi қатарда жайғасып, дүрбiмен “Корневель қоңырауларына” қарап отырды. Ол қараған сайын бiр керемет
АудармаларыАнтон ЧЕХОВ. Жылқы аттас еді
Демалысқа шыққан генерал-майор Булдеевтiң бiр күнi тiсi қақсап қоя бердi. Сосын ол аузын арақпен, коньякпен шайды, ауру тiсiне темекiнiң күлiн, апиын, скипидар, жермай басып көрдi
АудармаларыГИ де Мопассан. Қожайынның қылығы
Жорж Кервелен өз әңгiмесiн: — Мен ол кездерi Париждегi Әулие әкейлер көшесiнде орналасқан‚ төсек-аяғы дайындалып
МақалаларыШәмші әнінің шуағы
Өткен ғасырдың 60–ыншы жылдарының бас жағында «Ақмаңдайлым» деген әні күллі жұртқа тараған Шәмші Қалдаяқовтың өнердегі ұлы жорығы басталған еді.
МақалаларыТаңсәріде – таңғы шық
Ѳткен ғасырдың 60-ыншы жылдары қазақ музыкасы мен әдәбиятында, шын мәнінде, таң алдында шѳп басына мѳлдірей тұрып қалған таңғы шықтай таза уақыт болған еді.
МақалаларыСаңлақтың соны серпіні
Жақында қазақтың халық әндерін ѳткен ғасырдың 70-80-інші жылдырынан бермен қарай, эстрадаға шыққан бойда-ақ талмастан орындап, насихаттап келе жатқан,
МақалаларыСазын күтіп жатқан сөз
Біздің бала кезімізде, қазақша тасқа басылып шығатын кітаптың өте аз тұсында, Қасым Аманжоловтың 1955 жылы жарық көрген үш томдығы адам сенбестей
МақалаларыПілден қашқан Фирдоуси
Жыл сайын Жаңа жылдың алдында ел дүрлігіп, желпіне жүгіріп жатқанда Мемлекеттік сыйлықты беру туралы хабар–ошардың баспасѳзде елеусіз түрде жариялана салатынын
МақалаларыӨртеген өзек өз елім
Қ.Аманжоловтың бала кезімде оқыған «Советтік менің ѳзі елім» деген ѳлеңі маған осы кезге дейін жат сияқты боп сезіледі. Кәзір оның не себепті екенін дәлелдеп жатудың ѳзі артық.
МақалаларыЖанардағы жәудір мұң
Қазақ ѳнерінің ән жанрына психологизмнің қазақ поэзиясымен қатар енуі соншалықты заңдылық та еді. Оған әулекі отаншылдық, қоғамшылдық үстемдік құрған заманда «мен» деп
МақалаларыДүркірей шапқан дүр Оңғар
СЫР СҮЛЕЙI ОҢҒАР ЖЫРАУҒА — 150 ЖЫЛ Сыр бойы сүлейлерiнiң iшiнде ұлы жырау БАЛҚЫ Базардан соң ҚАРАТАМЫР дүр Оңғардың есiмi аталады. Оның себебi жоқ та емес. Есте жоқ ескi заманнан берi
МақалаларыЖұбановтың жігері
Орташадан сәл кішірек, жатағандау бойлы, жасы ұлғайып қалса да басы артық қоң жинамаған, ақ түсе бастаған қалың шашы бұйра–бұйра, ақ құба жүзді академик Ахмет Жұбановты
МақалаларыДүдәмалды Дудар-ай
Халқымызға кеңінен тараған осы бір әннің талай рет дау–дамай туғызғаны тегіннен тегін емес. Шындығына келгенде, қандай да халықтың болмасын тегіне де, геніне де
МақалаларыДәшті қыпшақ домбырасы
Фарсы тілінде «Қыпшақ даласы» деген ұғымды білдіретін Дәшті Қыпшақтың сайын саһрасынан соғатын жайлы самал, кѳп ретте, домбыраның екі ішегінен шыққан саз
МақалаларыБотбайдан ұшқан бұлбұл құс
Халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан, бүгінге дейін жалғасып жеткен ән айту ѳнерінің табиғи синкретизмнен бірден профессионализмге «қарғуы», басқаша айтсақ,
МақалаларыЖазушы Бейбіт Қойшыбаевтың басын айналдырып жіберген Ботагөз
Осы жылдың бас кезінде «Қазақ газеттеріне» барғанымда, танымал жазушы, публицист Б.Қойшыбаевты кездестіріп қалдым. Ол ѳзінің жақында Астанаға барғанын,
МақалаларыБағдаттың он бас көйлегі
Ұмытпасам, 1987 жылдың орта шенінде, Қазақ телеайнасының музыка редакциясында қызмет істеп жүргенімде, жаңа–жаңа кѳрініп келе жатқан дарынды жас әнші
МақалаларыАрқаның алтын аруы
Өткен ғасырдың сексенінші жылдарының орта тұсында, Қазақ телеайнасының музыка редакциясында қызмет істеп жүрген кезімде, бірде «Жазушы» баспасына бара қалып ем,
МақалаларыОйда–жоқта шыққан ән
Сыр бойы жырауларының бір ұрпағы мен бала кезімнен бастап домбыра, баян, аккордеон, мандолина т.б. сияқты аспаптарды тартып ѳскен едім. Бозбала кезде
МақалаларыШынымен, Біржан, Сара айтысқан ба…
«Түркстан» газетінің ѳткен нѳмірінде танымал жазушы, сыншы Ұ.Доспанбетов шынайы әдәбиятшыға тән мәрттік тазалық кѳрсетіп, Талдықорған тѳңірегінен шыққан,
МақалаларыҰлы мақсаттың үлкен мәресі
Халқымыздың қилы-қилы уақиғаға толы күллиһи төл тарихында мемлекетiмiздiң жеке дара отау тiгiп, көрiнгенге көзiн сатпай, жан баласына жалтақтамай тiрлiк ете бастағанына
МақалаларыҰстыны шірік ұсқынсыз шәңгек шайқалақтап тұр…
Жақында “Жас Алаш” газетiнде (20–22 шiлде, 2010) жарияланған мақаласынның алғашқы жолдарынан-ақ А.КеңшiлiкҰлы өзiнiң “өшпендiлiгiн”, “әлденеге жазғысы келмегенiн”,
МақалаларыҚабдештің қырық қалталы қытайы қулығы немесе ол президент Н.Ә.Назарбаевті қалайша қаралауға тырысты?
Бүгiндерi өзiнiң тiкелей мiндетi — қазақ әдәбиятының неше түрлi өзектi мәсәләларымен айналысуды қойып, қолында мөрi мен қаржысы көп кейбiр бастықтың
МақалаларыЖазушылар одағы — көр қазушылар одағы ма ?
“ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТI” — “МАЗАҚ ӘДЕБИЕТI” МЕ? Менiң өзiм отыз бес жылға жуық уақыт бойы мұше болған өзiмiздiң Одағымыз
МақалаларыЖалаңтөс бәһадүр
Әлемде 2500 жасар Самарқанд тәрiздi тамыры сонау тереңде жатқан шәһар кем де кем. Талай ғасырдың ұбап-шұбаған керуенiндей үзiлмейтiн легi өтсе де, айтулы қымбат, асыл мұраларын
МақалаларыШерхан шынын айтты ма…
(Бiр телехабар туралы) Бүгiнгi газет-жорнал, радио-телеайналарды қарап отырып, оларда көсiле сөйлеп
МақалаларыӘдеби қауымға ашық хат
Сонымен, Қазақстан Жазушылар одағының кезектi қҰрылтайының өтетiн мезгiлi жақындап та қалды.Әлдеқандай асығыстықпен болғалы жатқан бҰл жиында бiр кездерi Сталиннiң
1960-70 жылдарСыр бойы
Сырдың бойы, құтты, рабат мекенiм, сенде тудым, сен деп мәңгi өтемiн.
АудармаларыЛев Толстой. Филипок
(Л.Н.Толстойдан. Болған уақиға) Филипок деген бiр бала бар едi. Бiрде балалардың бәрi мектепке кеттi. Солардан қалмайын деп, Филипок та құлақшынын киiп, мектепке бармақшы болып едi, анасы оны көрiп
ӘндерАсыл аяулым-ай / Моя любимая
Әнін жазған М.Блантер Сөзін жазған Е. Долматовский Сөзін аударған Б. Алдамжар Орындаған С. Әбусейітов
ХабарларыҚорабай салған қоңыр саз
Хабардың авторы Бегілдә Алдамжар
1960-70 жылдарЖастық шақ
Өткенде маған бiр кiсi сұрақ қойды: — Жастық шақ деген не? — Бiлмеймiн. — Достық деген не? — Бiлмеймiн,
1960-70 жылдарАлғашқы сынақ
(лирикалық поэма) Мен жаспын. Сырға толы көкiрегiм, бар менiң қуанарым, өкiнерiм. Разъезд. Каникулға келгем жаңа. Пысықтап сабақтарды отыр едiм.
1960-70 жылдарСәуле
(поэма) О досым, мен ерекше жан емеспiн, өзiңдей мен де ойнақтап далада өстiм. Анамнан — табиғаттан ұғынып сыр, қыр гүлiн көкiрегiме қадап өстiм.
ӨмірбаяныӨмірбаяны
Бегілдә Әйділдәұлы Алдамжар (1946 — 2012) 1946 жылғы 3 сәуірде Қызылорда облысының Қармақшы ауданында туылған. ҚазҰУ-дің филология факультетін бітірген. Мерзімді баспасөзде, «Жазушы» баспасында, Қазақ телеайнасында қызмет істеген. 1976 жылдан бастап еркін шығармашылықпен айналысқан. Оның алғашқы өлеңдері мектеп қабырғасында жүргенде-ақ, 1962 жылдан бастап баспасөзде жарияланған. «Нөсер», «Жыл мезгілдері» «Айлы түндер», «Нұр мен түнек», «Іздедім сені», «Мизам ... Толық оқу Өмірбаяны
1960-70 жылдарДариға
(поэма) Көк кесенi тастағандай төңкерiп, кешкi аспан тұрды жердi көмкерiп.