Категория
1971-93 жылдар
156 жазба
Тiрлiгiнде талай жерге тыртысқан…
Тiрлiгiнде талай жерге тыртысқан, о дүниялық болды бүгiн бiр дұшпан.
Қу бәндәдай болар берiк сертiне…
Қу бәндәдай болар берiк сертiне ойды неге жiбермеймiз еркiне?
Оқуға түссiн, дейсiң, милау бала…
Оқуға түссiн, дейсiң, милау бала, шынында, бұл оқуды сыйлау ма, аға?
Жек көрiп жарандарды, жақсы көрiп…
Жек көрiп жарандарды, жақсы көрiп, бiреумен жақсы болып, бақсы болып
Шын айтам, менi алмашы жұмысқа, аға…
Шын айтам, менi алмашы жұмысқа, аға, дүдәмәл бар шаруама дұрыс қара.
Қырықтан астық бiз де, әй, Жақсыбай…
Қырықтан астық бiз де, әй, Жақсыбай, жағдайды жүргенiмiз жәйлап сұрай.
Тәжiк дост, есiңде ме Ұзынағаш…
Тәжiк дост, есiңде ме Ұзынағаш? Кәпiрдiң қырты да мас, қызы да мас.
Ардақтаймыз айтқандарды шындықты…
Ардақтаймыз айтқандарды шындықты, шынында да, болар ма екен бұл мықты?
Халықтың құдды “ағасы”…
Халықтың құдды “ағасы”, пәленiң болған “панасы”,
Бiр кезде болмайтұғын шын амалың…
Бiр кезде болмайтұғын шын амалың, таптары, қарсы шықсаң, жүдә мәлiм,
Алаштан асырып айласын…
Алаштан асырып айласын, тобырдан тапқан тайласын,
Қаншама қыршын қырылды…
Қаншама қыршын қырылды‚ кешегi кезде дүрбелең!
Айналмай алғы ағадан…
Айналмай алғы ағадан‚ сақтамай кеулiн табадан‚
Түзелер деумен бұ заман…
Түзелер деумен бұ заман уақыт қалай ұзаған?
Араша сұрап Аралға…
Араша сұрап Аралға‚ жар салдық талай жаранға.
Кеуiлiм кеңге желгесiн…
Кеуiлiм кеңге желгесiн, болар деп түбi ерге сын,
Жарқырап‚ жайнап жанарың…
Жарқырап‚ жайнап жанарың‚ кеулiңнен берген хабарын‚
Тыңдайды кәзiр кiм сенi…
Тыңдайды кәзiр кiм сенi‚— болмады соның бiр шегi.
Керiлген жаннан көз алмай…
Керiлген жаннан көз алмай‚ жолында жоқ боп тозардай‚
Қым-қуыт тiрлiк қайнаған…
Қым-қуыт тiрлiк қайнаған‚ дегенше аздап ойланам‚
Желөкпелене жүгiрiп…
Желөкпелене жүгiрiп‚ жүргенде бiлек түрiнiп‚
Кезiмдi көп көргендей күркiреген…
Кезiмдi көп көргендей күркiреген шаңына кеттi аунатып, шiркiн, өлең!
Жалықпай даң дүнияның «урасынан»…
Жалықпай даң дүнияның «урасынан», таусылып тарнауларда мүлде шыдам,
Бiле алмадым‚ бұл не өзi‚ — балалық па…
Бiле алмадым‚ бұл не өзi‚ — балалық па‚ шолалық па‚ ақылға шалалық па‚ —
Сын айтып ем, — үйiрiлiп…
Сын айтып ем, — үйiрiлiп жүрер мiнiн таптырмай,
Тағатым әбдән таусылды…
Тағатым әбдән таусылды, төзбедiм жанды iреуге,
Жан сабырын жоғалтса…
Жан сабырын жоғалтса, жортып жүрiп сүрiнсем, —
Алжасып Арқа жақтан ауғаны ма…
Алжасып Арқа жақтан ауғаны ма, түскейдiң тамылжыған бау-бағына
Ойнаған сынды баламен…
Ойнаған сынды баламен қандай деп фәни адамы‚
Бiреулердi дос қылып…
Бiреулердi дос қылып‚ бiреулердi ұлықтап‚
Беталды безбей тырқырап…
Беталды безбей тырқырап‚ достықтан тауып бiр тұрақ‚
Сұраған жанда жоқ айып…
Сұраған жанда жоқ айып‚ сұрауға сырбаз болайық.
Қалайы деп берендi…
Қалайы деп берендi әлпi-тәлпi сөйлейсiң.
Салсаң көздi өткенге…
Салсаң көздi өткенге, жан қырнайды сұм қырғыш.
Деме мынау бос сөзiң…
Деме мынау бос сөзiң, демен содан құримын:
Сен оның қызықтың ба атағына…
Сен оның қызықтың ба атағына, шенiне, жұрт жабатын шапанына?
Сабырға кенде қылса бұ құдайым…
Сабырға кенде қылса бұ құдайым, пәленiң бiрiнен соң бiрi дайын.
Қойып ең жауаб бермей жыл бойына…
Қойып ең жауаб бермей жыл бойына, көне сап мен де сенiң ыңғайыңа,
Төсектен кеткен шығып ақ бiлегiң…
Төсектен кеткен шығып ақ бiлегiң, масайып, алабұрта қапты iреңiң.
Қиындау болды-ау бұл тiпте…
Қиындау болды-ау бұл тiпте, қиындау болды-ау кеткенiң!
Қалайша кәзiр демекпiн…
Қалайша кәзiр демекпiн, қасыңды сүйiп, қосын жек.
Берiлмей ойға бәкене…
Берiлмей ойға бәкене, ақылмен тарпаң тебiсiп,
Несiне дейсiң оны дос болмаған…
Несiне дейсiң оны дос болмаған? Достықты емес пе өзiң жоспарлаған?
Тағы да тосу бар ма алда…
Тағы да тосу бар ма алда, жылмаңға басқан бұл не аптық?
Қулықпен адалдықты жеңе отырып…
Қулықпен адалдықты жеңе отырып, айтылды отбасында көп өтiрiк.
Гүмпiлдеп, қара жерге тымақты ұрып…
Гүмпiлдеп, қара жерге тымақты ұрып, ағайын алапа үшiн жүр аптығып.
Дабыл қағып, дүрлiгiп…
Дабыл қағып, дүрлiгiп, қызарақтап, булығып,
Жеткiзбей жайнақтаған түлкi не бiр…
Жеткiзбей жайнақтаған түлкi не бiр, ұрнығып жүрген кезде құрғыр кеуiл,
Бар болсын бүйтiп сенiң қайрағаның…
Бар болсын бүйтiп сенiң қайрағаның, көздедiң қайраған боп пайда жағын.
Желiгiп жаман сөзге жендет деген…
Желiгiп жаман сөзге жендет деген, айта сап жаман сөздi, мен кеткен ем.
Қатыгез қыс ақтарғандай сыр салқын…
Қатыгез қыс ақтарғандай сыр салқын, қарын бүркiп, аязымен тұр шарпып
Қарайды қара жерге зеңгiр астам…
Қарайды қара жерге зеңгiр астам, атқан таң тамылжыған кешке ұласқан.
Не жәйттi алып еске кеуiлге аян…
Не жәйттi алып еске кеуiлге аян, жазыңыз, дейсiң маған, өмiрбаян.
Сен неге жұрт көзiнше жорғаладың…
Сен неге жұрт көзiнше жорғаладың‚ бұл сонда мастығың ба‚ әлде амалың?
Хикметтiң бiз де қумыз мыңын көрген…
Хикметтiң бiз де қумыз мыңын көрген‚ тiрлiктен тiпте аулақпыз түңiлгеннен.
Сен жүрсiң шыңда шырқап…
Сен жүрсiң шыңда шырқап, сусылдап қос қанатың.
— Жағдайың қалай? — дейдi таныстарым…
— Жағдайың қалай? — дейдi таныстарым, қаламан одан әрi барысқанын.
Жеркенiп не жандардан жамбарсыған…
Жеркенiп не жандардан жамбарсыған, болғанда алқындыдай қалған шыдам,
Құрдастың кемшiлiгiн көре тұрып…
Құрдастың кемшiлiгiн көре тұрып, мақтап ем марапаттап мен өтiрiк,
Қайтан ақ қар түстi тау басына…
Қайтан ақ қар түстi тау басына, жастықтың ақ қар түскен ауласына.
Қызылкөз қошқарларша бақылдасып…
Қызылкөз қошқарларша бақылдасып жүрместен, бұйырар деп ақыр нәсiп,
Бiр әкiм болғанымды әз етемiн…
Бiр әкiм болғанымды әз етемiн, талайын тайсалтамын қазекеңнiң.
Жас қырыққа қараған…
Жас қырыққа қараған, қирады отыз ордасы.
Жетпедi көптен берi бiр хабарың…
Жетпедi көптен берi бiр хабарың, сағынттың, жан жүйемдi тырналадың.
Ойнаған қара бала қар лақтырып…
Ойнаған қара бала қар лақтырып қуалап қара қызды, алды аптығып.
Немене менi саған қылған ғашық…
Немене менi саған қылған ғашық? Есiмнен қалғандаймын мүлде алжасып.
Озатың бар ма тапқан одан басқа…
Озатың бар ма тапқан одан басқа, қоймасаң, кемисiң бе, кек алмасқа?
Жас шақ
1 Ұнатпай, ұзап iргеден, мәңгiртiп басты мүлде мен,
Қиял-ай, қандай көгенiң…
Қиял-ай, қандай көгенiң, құтыла алмай қойдым мүлде мен.
Қол сұқпа қызталақтың дағдырына…
Қол сұқпа қызталақтың дағдырына, кiмге айқын жүрер соқпақ, бар құбыла?
Қарайсың күлiмсiреп, iнiм, маған…
Қарайсың күлiмсiреп, iнiм, маған, қозданар қызбасың ғой дыбырлаған.
Жақсы сөз жампоздардан жүрсең де естiп…
Жақсы сөз жампоздардан жүрсең де естiп, жегiдей жейдi жанды бiр сенбестiк.
Мұңымды кiмге бүгiн айтам барып…
Мұңымды кiмге бүгiн айтам барып, шын сөздi тыңдайды ма шайтан халық?
Тұяғын тұлпар емен тас қақпаған…
Тұяғын тұлпар емен тас қақпаған, жәнә дә азбан емен асқақтаған.
Кiм жеткен жықпылына бұл тiрлiктiң…
Кiм жеткен жықпылына бұл тiрлiктiң? Мен мыңын, сәттi жайдың, қырқын күттiм.
Таусылғанша бар демi…
Таусылғанша бар демi, алғанша орын қырқадан,
Кiм қардар өмiр жайлы шатпағыңа…
Кiм қардар өмiр жайлы шатпағыңа, кiм көнбек соған айып таққаныңа?
Жаңа жыл. Қос көзiмдi бақырайтып…
Жаңа жыл. Қос көзiмдi бақырайтып, жолдастар жақсы сөзiн жатыр айтып.
Көмейде бiр сөзiм бар iркiп тұрған…
Көмейде бiр сөзiм бар iркiп тұрған, ол сөзiм бар шыдамды құртып тынған.
Бiр от бар қарсы бетте жылтыраған…
Бiр от бар қарсы бетте жылтыраған, сол тұста келiншек бар тұрқы ұнаған.
Балам-ау, ойланта ма мүлт басқаның…
Балам-ау, ойланта ма мүлт басқаның, iсiңнiң ұқпадың ба тiпте астарын?
Көздi арбап жайнаң қағып жүрген елiк…
Көздi арбап жайнаң қағып жүрген елiк, жатақтың құжырасына күнде келiп,
Жаман атты борбайлап…
Жаман атты борбайлап, шаба алмадық сор қайнап.
Болар деп бұлай ертеңi…
Болар деп бұлай ертеңi кiм бiлген, — кеулiм дертедi.
Кең ойға кеңсiң төсек болардайын…
Кең ойға кеңсiң төсек болардайын, өзi ұшар әуежайсың қонардайын.
Жолымды қиындатса дабыра-шу…
Жолымды қиындатса дабыра-шу, қойғанда әрi асырмай не бiр асу,
“Тездетiп бөлiсемiз үйдi екiге”…
“Тездетiп бөлiсемiз үйдi екiге”… — деп жазған жарнаманың бiр шетiне.
Көкетай, қарамашы кекiрейiп…
Көкетай, қарамашы кекiрейiп, барасың тойғаннан соң тiпте iрейiп.
Жақсы iнiм, тiлмен тасты, тауды жарған…
Жақсы iнiм, тiлмен тасты, тауды жарған, мықтының мен бе жаңғыз аузын алған?
Көзге iлмей қайратын да, iрiлiгiн де…
Көзге iлмей қайратын да, iрiлiгiн де, тарылтып танабын да, тiрлiгiн да,
Құрдасым айтады ма қылжақ қылып…
Құрдасым айтады ма қылжақ қылып, бар дейдi мiнезiңде бiржақтылық.
Дүнияда сұм аязын сiреулеткен…
Дүнияда сұм аязын сiреулеткен ешкiмде айта алмаймын тiреу деп мен.
Дүнияның торабына сұрау салған…
Дүнияның торабына сұрау салған қарайсың өр басыма қырау шалған.
Таңдай қақпа, бола көрме бұған таң…
Таңдай қақпа, бола көрме бұған таң: әр кiсiнiң тiрлiгi — ұзақ қыл арқан.
Қара шал, әкемiздiң көзiн көрген…
Қара шал, әкемiздiң көзiн көрген, қайтпайсың қу мiнезден кежiрленген.
Далада сары аязын сықырлатып…
Далада сары аязын сықырлатып, ашушақ жұқа мұзын шытырлатып,
Тиылып мiнез, тасыр күйден…
Тиылып мiнез, тасыр күйден, дейсiң сен қулық деген тәсiлдi үйрен.
Тырулап‚ бiр қоңырқай жырлар айтып…
Тырулап‚ бiр қоңырқай жырлар айтып‚ барады жылы жаққа тырна қайтып.
Жұлдыздың қойнын қыдықтап…
Жұлдыздың қойнын қыдықтап‚ қол салдық таудың сауырына.
Алма
1 Келшi бермен‚ келшi бермен‚ қыз Алма‚ жас ботасыз өскен емiп сiз арда.
Көздi арбап арман болған алыс маңдар…
Көздi арбап арман болған алыс маңдар, жағама көп болса да жабысқандар,
Келiп барша адамдармен жанасқым…
Келiп барша адамдармен жанасқым аңқылдаған алақанды кең аштым.
Бар уақтын қысыр сөз бен кеңес ұтқан…
Бар уақтын қысыр сөз бен кеңес ұтқан көп едi ой-пiкiрiм сере шыққан.
Дүрiн көрсем бiреудiң…
Дүрiн көрсем бiреудiң‚ болсам дағы iзгi адам‚
Оу‚ арман‚ қалғансың ба сыйласардан…
Оу‚ арман‚ қалғансың ба сыйласардан‚ жас кезде мұзбалақ ең бiр қасарған.
Домбырам-ай, кеткен босап құлағың…
Домбырам-ай, кеткен босап құлағың, iшектерiңде тұнып қалған тұр ағын.
Шайыр көп бұ тiрлiкте мақталмаған…
Шайыр көп бұ тiрлiкте мақталмаған, жәнә көп бапталмаған, датталмаған.
Тасқа талай соғылған маңдайымыз…
Тасқа талай соғылған маңдайымыз‚ бүгiндегi белгiлi хал-жайымыз.
Қиянда туған ел мен жұрт қалса да…
Қиянда туған ел мен жұрт қалса да‚ жолдас бар өз тобынан шыққан сара.
Ұшқынша шат күлкiнi шашыратып…
Ұшқынша шат күлкiнi шашыратып‚ шулаған әйкел қағып‚ асық атып
Тiрлiк-ай‚ би болғанда масаң арман…
Тiрлiк-ай‚ би болғанда масаң арман‚ күй болдым. Ендi, мiне, шаш ағарған.
Шошыған нәрестедей жат ызбайдан…
Шошыған нәрестедей жат ызбайдан барады бастан заулап отыз‚ қайран!
Мен үшiн басталған ба мизам айы…
Мен үшiн басталған ба мизам айы‚ қинаған не мынау бiр күй жабайы?
Тiршiлiк жiгерiмдi жасытпастан…
Тiршiлiк жiгерiмдi жасытпастан, жүрсе де жан дүниямды нас ұқпастан,
Шындыққа шала кезде…
Шындыққа шала кезде, тереңге кiм қарайды?
Мәдәниятты болғасын, сөзiмiзге…
Мәдәниятты болғасын, сөзiмiзге айтылатын сенбеймiз өзiмiз де.
Талға мiнiп шапқылап…
Талға мiнiп шапқылап‚ ала шаңды атқылап‚
Кластас болған қара қыз…
Кластас болған қара қыз көзiме мүлде сенбедiм.
Оңдағаның осы ма сағатымды…
Оңдағаның осы ма сағатымды‚ — ол асығып‚ болдырды жаңа түндi.
Бара жатыр күн де өтiп…
Бара жатыр күн де өтiп‚ шаршатады мүлде аптық.
Халқым дейсiң? Жазалар тәңiрiм де…
Халқым дейсiң? Жазалар тәңiрiм де! Сөздерiңнiң жалған ғой бәрi мүлде.
Сұмдық соғыс жеткен бiзде тамызда…
Сұмдық соғыс жеткен бiзде тамызда қуанышты бермей қойды қарызға.
Тоңазытқыш тәрiздi дәл түнгi леп…
Тоңазытқыш тәрiздi дәл түнгi леп‚ жұлдыз—көктен жерге қарап тұрды көк.
Талай боздақ таласса да бәс тiгiп…
Талай боздақ таласса да бәс тiгiп, жер тiзгiнiн қоймады оған тапсырып.
Елiм менiң, сөз жинап асылдардан…
Елiм менiң, сөз жинап асылдардан, сақтай бiлiп елдiгiн басынғаннан,
Зуһра
1 Кiмсiң осы? Тәһирсiз Зуһрамысың? Жарылатын сықылды удан iшiм.
Зуһра
1 Кiмсiң осы? Тәһирсiз Зуһрамысың? Жарылатын сықылды удан iшiм.
Бозбала, төске соғып ерсiнбеген…
Бозбала, төске соғып ерсiнбеген қалпымды, бар сыңайың менсiнбеген.
Ау, қара қыз, жан едiң бiр көшелi…
Ау, қара қыз, жан едiң бiр көшелi, оңыша алмай өзiңдi жүр деседi.
Қанiшер әр кез iшер қан…
Қанiшер әр кез iшер қан‚ iшер қан әр кез қанiшер.
Қой‚ қой‚ кеулiм‚ албыртпа‚ алабұртпа…
Қой‚ қой‚ кеулiм‚ албыртпа‚ алабұртпа‚ шаққаннан соң‚ не iстерсiң қара құртқа?
Бiр кездегi қаптаған көп достарым…
Бiр кездегi қаптаған көп достарым болып алды бүгiнде жолдастарым.
Көлiктi аяқ артар таңдамастан…
Көлiктi аяқ артар таңдамастан, жыланша тар соқпақпен алға қашқан
Қызықты қыз бен қуалап…
Қызықты қыз бен қуалап, өткерген ойсыз кездерiн,
Әдемi айтқан өтiрiк…
Әдемi айтқан өтiрiк, құртып ойын керемет,
Сияқты пiскен қауын қыздар кенет…
Сияқты пiскен қауын қыздар кенет бөлсе ойды‚ бұл ниетiн бұзған ба деп‚
Аспаны Алматының қойды ашылмай…
Аспаны Алматының қойды ашылмай, бұлттар тұр көктi жауып қорғасындай.
Кәзiргi келеке ғып хал-жайымды…
Кәзiргi келеке ғып хал-жайымды‚ келместей ендi ескi күн, таң байырғы‚
Жасықтар жүрген жарымай…
Жасықтар жүрген жарымай сүбелi сөзге бүгiнгi
(Р.Яковлевадан)
Қызғанамын, мен сенi қызғанамын, iшiм жалын, орманға жүз барамын.
(Чуваш шайыры Рая Яковлевадан)
Қарсы алмадың, кәйтейiн, қарсы алмадың. Менсiнбедiң. Төс кердiң. Алшаңдадың.
Менi атардай iшiңнен жек көресiң…
Менi атардай iшiңнен жек көресiң… Бiздiң жаққа сонда да көп келесiң.
Айтқан жоқ ешкiм маған жамансың деп…
Айтқан жоқ ешкiм маған жамансың деп, дана да жәнә айтқан жоқ надансың деп.
Оны мен ойлы да естi жан санадым…
Оны мен ойлы да естi жан санадым, түндерде бiр жортуға шаршамадым.
Сөз айтсам қарт пен ағаға…
Сөз айтсам қарт пен ағаға‚ ойлардан жақсы құн қалмай‚
Мен таптым табиғаттан кемелдiктi…
Мен таптым табиғаттан кемелдiктi‚ сұлулық‚ ұлылықты‚ шеберлiктi.
Жақсыдан жас кезiнде жерiнбеген…
Жақсыдан жас кезiнде жерiнбеген жан едiм. Бiр дария едi кеуiл деген.
Машақатты махаббат
1 Таға көрме, кермиығым, жанға айып, сен бар жерде шалқып алам сәл байып.
Машақатты махаббат
1 Таға көрме, кермиығым, жанға айып, сен бар жерде шалқып алам сәл байып.
Қараша қызы корейдiң…
Қараша қызы корейдiң, жанымды менiң өртеген,
Ертеңгi бiр дүрмектiң бастауындай…
Ертеңгi бiр дүрмектiң бастауындай тып-тымық болады екен кеш те мұндай?!
Кемсiтiп қарағандай өр басыңа…
Кемсiтiп қарағандай өр басыңа, шымшылап бiр сөз айтқан жолдасыңа,
Түбiне шыңырау тiрлiк жеткен бе адам…
Түбiне шыңырау тiрлiк жеткен бе адам? Өмiрдi не ғұлама көп барлаған
Қараймын ақылым iрiп айналама…
Қараймын ақылым iрiп айналама: жүр талай қызмет қуып қайран аға!
Бiр достым бар-ды елгезек…
Бiр достым бар-ды елгезек‚ аңқылдақ‚ сырлы өлеңдей.
Бозбала шақта‚ жас шақта…
Бозбала шақта‚ жас шақта бiреудi бауыр‚ дос көрдiм.